Carl Friedrich Gauss

Carl Friedrich Gauss
Carl Friedrich Gauss
Roindunimi	germ. Johann Carl Friedrich Gauß
Roindupäivy	30. sulakuudu 1777[…]
Roindukohtu	Braunschweig[d], Pyhä saksalais-roomalainen keisarikunta[d][…];
Kuolendupäivy	23. tuhukuudu 1855[…] (77 vuottu)
Kuolendukohtu	Göttingen[d], Hannoverin kuningaskunta[d], Saksan liitto[d][…];
Mua	Reinin liitto[d]; Hannoverin kuningaskunta[d];
Toimindu	matematikku, geofyysikko, tähtitieteilijä, science writer, fizikku, maanmittari, yliopisto-opettaja, tilastotieteilijä
Tuatto	Gebhard Dietrich Gauss[d]
Muamo	Dorthea Benze[d]
Akku	Friederica Wilhelmine Waldeck[d] da Johanna Osthoff[d]
Lapset	Eugene Gauss[d], Joseph Gauß[d], Wilhelmine Gauss[d] da Therese Gauss[d]
Palkindot da arvonimet	Royal Societyn jäsenyys[d] Lalande Prize[d] (1809) Fellow of the American Academy of Arts and Sciences[d]
Nimikirjutus	Tiijosto:Carl Friedrich Gauß signature.svg
	Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Johann Karl Friedrich Gauss (germ. Johann Carl Friedrich Gauß; 30. sulakuudu 1777 Braunšveig – 23. tuhukuudu 1855 Göttingen) – oli germuanilaine matematikku, tehniekku, fizikku, tiähtientiijustelii da geodezistu. Händy pietäh matematikoin kuningahannu, yhtenny muailman suurilois matimatikois. Koplin medalin suaju (1838) Ruočin (1821) da Ven’an (1824) tiedoakademien ulgomualaine ozanottai, anglielazen Kuningasseuran ozanottai.

Karl Gauss rodivui köyhäs perehes. Jo 2-vuodehizennu Gaus ozutti iččie ylen älykkähänny lapsennu. Gaus maltoi monii kielii. Häi arbaili midä vallita – filolougiedu libo matematiekkua, ga valličči matematiekkua. Gaussan tiedoruavot koskiettih sežo statistiekkua, luguteouriedu, analizua, diffirentualugeometriedu da optikkua. Gauss tovesti algebran da arifmetiekan perussiännöt, kudualoin mugah joga luonnolline lugu voijah ezittiä alguluguloin tulonnu.

Matimatiekan ližäkse Gauss tundietah optikan sego sähkö- da magnetizmuopin suavutuksis. Net ollah ezimerkikse Gaussan kuvavuszakonu da Gaussan zakonu magniettukentile. Gaussan mugah on nimitetty SI-järjestelmän ulgopuolizele magniettuvuon tihevyön yksikkö, gauss (Gs). Sežo hänen mugah on nimitetty joga nelläs vuozi myönnettävy Karl Fridrih Gaussan palkindo. Gauss vägehes piästi lugiettavakse omii tuloksii. Eräs painamattomis tutkimuksis koskii ebäevklidan geometriedu – häi oli tutkinuh tädä geometrien alovehtu jo enne Boijadu da Lobačevskiedy.

Erähät Gaussan opastujat oldih kuulužinnu matematikoinnu, ezimerkikse Riman, Dedekin, Bessel’, Möbius.

↑ ¹ ² ³ ⁴ verschiedene Autoren Allgemeine Deutsche Biographie (нем.) / Hrsg.: Historische Commission bei der königl. Akademie der Wissenschaften — Leipzig: Duncker & Humblot, 1875.
↑ ¹ ² MacTutor History of Mathematics archive
↑ http://www.maa.org/publications/maa-reviews/50th-imo-50-years-of-international-mathematical-olympiads
↑ http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-642-14565-0_3.pdf
↑ ¹ ² Гаусс Карл Фридрих // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
↑ ¹ ² de Pas L. v. Genealogics (англ.) — 2003.

[_15b104b312314fb7-1] ¹ ² ³ ⁴ verschiedene Autoren Allgemeine Deutsche Biographie (нем.) / Hrsg.: Historische Commission bei der königl. Akademie der Wissenschaften — Leipzig: Duncker & Humblot, 1875.

[_c91683c33e004585-2] ¹ ² MacTutor History of Mathematics archive

[_1fc67e3224b229a3-3] ttp://www.maa.org/publications/maa-reviews/50th-imo-50-years-of-international-mathematical-olympiads

[_1b4946a8d5723acd-4] ttp://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-642-14565-0_3.pdf

[_f1fd5eea6d309e6f-5] ¹ ² Гаусс Карл Фридрих // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

[_a9a07f31b0261ec2-6] ¹ ² de Pas L. v. Genealogics (англ.) — 2003.

[1]

[2]

[5]

[3]

[4]

[6]