Defoltu

On otettu Рувики-späi
Tarkastettu kirjutus

Defoltu (angl. default — täyttämättömät velvolližuot, maksamattomus[1]) on tila, konzu talovuolline subjektu (velguniekku libo debiittoru) ei voi täyttiä omii rahavelvolližuksii roittuloin ololoin periä[2]. Niilöih voijah kuuluo laihinsobimus, prosentat libo piälaihinsummu velguvelvolližuksien mugah libo obligaciilaihinan ilmahpiäständän sobimuksen mugah[3][4]. Täs merkičykses terminiä enzikerdua käytettih XIV vuozisual[1].

Defoltan objektannu voi olla laitos, valdivo libo tavalline ristikanzu, ga velguvelvolližuksien objektannu voijah olla vellat, veksel'at, obligaciet, pantihpanemizet, čiekat[5].

Defoltu voi olla kaupalline (sit ilmoitetah juriidizet yksiköt libo fiizizet persounat) da ylivaldaine (sit ilmoitetah valdivot)[4].

Defoltan syyt

Defoltu rodieu silloi, konzu vellanottai ei voi maksua velgoi. Se tapahtuu eri syylöin periä:

  • Kova kilbailu laitoksien välil;
  • Uvvistukset ruado-, tavar- da palvelumarkinoil daigi rahamarkinoil;
  • Logistizen sistieman, tavaroin tuondan da viendän ruavon rikkomine;
  • Infl'acii;
  • Ebäeffektiivine johto[4];
  • Reknailematoi talovuolline stratiegii;
  • Poliittizen kursan muutandu[6];
  • B'udžietan ebätazapaino[5].

Kaupalline defoltu

Kaupallistu defoltua juatah yksinkerdazeh (varanhävitändy, tehnielline defoltu) da kross-defoltah (ristakkaine)[4].

Yksinkerdaine defoltu (varanhävitändy)

Yksinkerdaine libo lopulline defoltu merkiččöy sidä, ku vellanottai ei voi kogonah täyttiä omii velvolližuksii da se vedäy vellanottajan varanhavitändäh. Varanhävitändän procesan voi algua kui iče vellanottai, mugai sen vellanandajat libo verovirrasto[4]. Procesan aigah miärätäh vellanannandan toimet, sen kogonaine libo tävvelline maksamine[3].

Ku se ollou laitos (juriidine yksikkö]]), sit hyväksytäh välisuudojohtai, kudai miäriäy tulieloi toimiloi (laitoksen myöndy kogonah, laitoksen myöndy vuittin da muga ielleh)[4]. Ku defoltas ilmoitannou fiizine persounu, sit defoltan ilmoittamizen jälles toimiloi vellanottajan kohtah miärätäh kanzallizien zakonoin mugah, ga puaksumbah tavallizet ristikanzat ollah zakonoin suojeltavinnu[7].

Tehnielline defoltu

Tehnielline defoltu tapahtuu silloi, konzu vellanottai ei täytä laihinsobimuksen ehtoloi, ga fiizizesti häi voi täyttiä niilöi tuliel aigua. Sobimuksen ehtoloin täyttämättömys voi tarkoittua kui kieldävymisty maksamah prosentoi libo vellan piäozua, mugai kieldävymisty tarvittavien dokumentoin annandas (ezimerkikse, vuoziselvitysty) libo mittumuatahto tostu laihinsobimuksen ozan rikkomistu[4][8][9].

Defoltas voi ilmoittua ei vaiku iče vellanottai, ga vellanandaigi, ku vellanottai ei maksanuh hos mittumas syys velgua maksoloin aigulistan mugah. Defoltu ei tarkoita vellan vuitillistu libo kogonastu olemattomakse suatandua. Vellanottajan da vellanandajan tulii oza rippuu defoltan syylöis da mahtolois sellittiä vellanandamistu zakonoin mugah tuliel aigua[10].

Tehnielline defoltu voi suattua varanhävitändäh, ga ei vastukavai. Ga varanhävitändäs voi vältyö, ku precendentu sellitetäh ozapuolien sobimuksen mugah: ezimerkikse, vellanottai suau sobie vellanandajanke maksoloin siirdämizes. Ku velvolližuot roijah täytetty, defoltua jälles tehniellisty defoltua ei rodei[8].

Histouries moizii defoltoi oli puaksuh. Äijät halličukset da muailman suuret biznessulaitokset konzutah oldih tehniellizen defoltan tilas, ezimerkikse, Amierikan Yhtysvaldoin defoltat vuozinnu 1933[11] da 1971[12] годах. Grecies 1. heinykuudu vuvvennu 2015 tapahtui tehnielline defoltu[13].

Brituanielazen BBC-korporacien mielen mugah vuvvennu 2021 Amierikan Yhtysvallat sežo oldih tehniellizen defoltan ilmoittamizen pardahal[14]. Vuvven 2023 allus Amierikan Yhtysvaldoin rahavaraministerstvu otti käyttöh ylimiäräzii toimiloi defoltan varavon periä[15][16][17].

Kross-defoltu (ristakkaine)

Kross-defoltu libo ristakkaine defoltu on tila, konzu velvolližuksien täyttämättömys yhten laihinsobimuksen mugah suattau velvolližuksien täyttämättömyöh toizien velgahannanduprogrammoin mugah[6]. Yhten vellan maksamattomus sit tarkoittau velvolližuksien täyttämättömytty kaikkien velgoin mugah, hos juriidizel yksiköl libo fiizizel persounal ei ole velgoi toizien laihinsobimuksien mugah[4].

Kross-defoltu algavuu silloi, konzu laihinsobimus allekirjutetah tiettylöin ehtoloin mugah[6], se ei tapahtu avtomuattizesti. Ristakkazen defoltan ehtot voijah koskie ei vaiku vellanottajua, ga hänen tytäryksikkölöi. Ku täs tapahtukses nämmä yksiköt ei täytetä omii velguvelvolližuksii, vellanandai voi ilmoittua kross-defoltan velguniekale, kudamanke on allekirjutettu sobimus[18].

Moizen defoltan roindan syylöinny voijah olla moizet ongelmat:

  • vaigevukset vellan hoidopalvelus;
  • maksoloin myöhästynnyh maksamine (veroloin, maksoloin, materjualoin maksoloin maksamine da muu);
  • muutokset laitoksen struktuuras;
  • dengoin vähenemine bankutilil vähembä sobimukses miärättyy rajua[4][18].

Ylivaldaine defoltu

Ylivaldaine defoltu on valdivon kyvyttömys libo kieldävymine maksamah aigoinaijal syväin- libo ulgopuolizen vellan mugah. Sih kuuluu vuitilline libo kogonaine vellan maksamattomus[4]. Vellat da kiistat ollah kanzoinvälizel tazol sellitettävät[19].

Ulgopuoline velgu tavan mugah on valdivollizis obligacielois valdivoloin, kanzoinvälizien fondoin, ulgomualazien korporacieloin ies[3]. Syväinpuoline velgu voi olla krediittu, valdivolline laihin, kudai todevutettih kallehien bumuagoin ilmahpiästämizen avul ižänmuan bankoin, fondoin, investoroin da eläjien (penzielöin, abudengoin, palkan maksamine virguniekoile) ies[3].

Ylivaldaine defoltu voi suattua talovuollizeh kriizissah, kudamale on tavallistu:

  • kanzallizen val'uutan hinnan menettämine ulgomualastu val'uuttua kohtah (deval'vacii);
  • infl'acii;
  • kanzalazien elaijantazon pahenemine[4].

Ylivaldazien defoltoin ezimerkit: defoltu Meksiekas vuvvennu 1982, Braziilies vuvvennu 1987[20], Ven'an defoltu vuvvennu 1998 (syväinpuolizien velgoin mugah)[21], defoltu Ekvadoras vuvvennu 1999, Argentiinan defoltu vuvvennu 2001[20], defoltu Urugvais vuvvennu 2003[22], Ukrainal vuvvennu 2016, Venesuelas vuvvennu 2017, Livanas vuvvennu 2020[20], Šri-Lankas vuvvennu 2022[23].

Huomavukset

  1. 1 2 default. Merriam-Webster Dictionary. Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  2. ДЕФОЛТ. Neftegaz.ru. Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  3. 1 2 3 4 Ольга Копытина. Что такое дефолт — в том числе по внешнему долгу. РБК (27. kezäkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Мария Кокорева. Дефолт. Бизнес-секреты Тинькофф (3. ligakuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  5. 1 2 Дефолт: причины и следствия. Сравни.ру. Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  6. 1 2 3 Дефолт. Audit-it (28. pakkaskuudu 2019). Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  7. Что такое дефолт. Kurs-Dollar-Euro.ru. Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  8. 1 2 Афанасьева Юлия. Дефолт: что это такое простыми словами. Финам (11.04.22). Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  9. Технический дефолт. Cbonds. Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  10. Дефолт: виды, условия возникновения. Справка. РИА Новости (17. elokuudu 2008). Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  11. Владислав Лейбов. 50 лет дефолту США. Finversia.ru (23. elokuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  12. Экономический факультет РУДН. История дефолтов США — Финансы на vc.ru. Vc.ru (12. kezäkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  13. Греция не выплатила в срок свой долг МВФ. ТАСС (1. heinykuudu 2015). Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  14. Ольга Данилевская. Сенат США согласился поднять потолок американского долга, чтобы избежать дефолта. Informburo (8. ligakuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  15. Secretary of the Treasury Janet L. Yellen Sends Letter to Congressional Leadership on the Debt Limit (англ.). U.S. Department of the Treasury (19. pakkaskuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  16. Минфин США задействовал чрезвычайные меры для избежания дефолта. BFM.ru (19. pakkaskuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 6. syvyskuudu 2023.
  17. США принимают чрезвычайные меры для избежания дефолта. Эксперт (19. pakkaskuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 23. pakkaskuudu 2023.
  18. 1 2 Афанасьева Юлия. Кросс-дефолт: что это такое простыми словами. Финам (6. sulakuudu 2022).
  19. Елена Руднева. Дефолт. banki.ru (28. kezäkuudu 2011). Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  20. 1 2 3 Что такое дефолт и в каких странах он был объявлен. ТАСС (11. kevätkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  21. Дефолт 1998 года в России. РИА Новости (24. elokuudu 2011). Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  22. Четыре дефолта за последние 20 лет: Мексика, Россия, Аргентина и Уругвай. ИноСМИ.ру (1. elokuudu 2011). Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.
  23. Юлия Волкова. Шри-Ланка объявила дефолт по внешнему долгу на фоне нехватки валюты. РБК (12. sulakuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 5. syvyskuudu 2023.

Kirjalližus

  • Дефолт / Б. А. Хейфец // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.