Kanzoinväline ilmaston päivy

On otettu Рувики-späi
Kanzoinväline ilmaston päivy
Ilman savvul da ozonkerroksel lijastamizen kuva. Syynny oldih tulipalot Indoniezies vuvvennu 1997
Ilman savvul da ozonkerroksel lijastamizen kuva. Syynny oldih tulipalot Indoniezies vuvvennu 1997
Tiippu Kanzoinväline
Virrallizesti International Climate Day
Pietäh joga vuottu
Päivymiäry 15. oraskuudu
Piendy ozanotto talgoloih, tuhjoloin da puuloin istutandu, toppien keriändy

Kanzoinväline ilmaston päivy (angl. International Climate Day) on jogavuodehine ei-virralline pruazniekku, kudai on hyväksytty muailman 86 muas. On perustettu 15. oraskuudu meteorolougoin ehoitukses, gu kiinittiä suurembua huomavuo ymbäristön ongelmih da ilmaston muuttumizeh.

Enzikerdua virrallizel tazol täs ruvettih pagizemah vuvvennu 1992, konzu Rio-de-Žaneiro -linnas Mua-sammitan aigua oli allekirjutettu Yhtistynnyzien Kanzukundien kanzoinväline sobimus ilmaston muuttumizes ven. (Рамочная конвенция ООН об изменении климата, РКИК). Dokumentu miäräi valdivoloin yhtehizii toimindan perustehii parniekkuguazuloin pyzyndäh niškoi Mua-atmosfieras.

Histourii

Ilmasto, siä, luonnos tapahtujat kataklizmat äijäl vaikutetah Mual eläjien rahvahien einehtavar- da eloksenturvalližuoh, kaikkien mualoin pyzyjäh kehitykseh. Ilmasto on alovehien muantiedolevevysastien, meren pinnaspäi korgevuon, muanpinnan, ilmumassoin liikundan, päiväzen radiacien da toizien vaikutuksien alazennu. Planietan ilmastos tunnutah ristikanzan toimindan jället — rajattomat meččien kuandu, suoloin kuivandu, plotinoin da plotinvezistölöin nostandu sego atmosfieran lijastamine tuotandos jiännyzil guazujättehil. Kanzoinvälizen ilmaston päivän azumizen alguagjal oldih meteorolougoin varavot, ennustandat[1][2].

Piälimäzet ongelmat, kudamat vietäh ilmaston muuttumizen järillehkiändymättömih processoih, ollah kiini Muan atmosfieran parniekkuguazuloin leviemizes. Tädä ongelmua ruvettih sellittämäh kanzoinvälizel tazol vuvvennu 1992 Rio-de-Žaneiro -linnas Mua-sammital. Enämbi migu 180 muan ezittäjiä, sit oldihgi Ven’anmua da Nevvostolliton endizet valdivot, allekirjutti Yhtistynnyzien Kanzukundien kanzoinvälizen sobimuksen ilmaston muuttumizes, kudai miäräi valdivoloin yhtehizii toimindan perustehii parniekkuguazuloin pyzyndäh niškoi Mua-atmosfieras.[3][4].

Vuvvennu 1997 Kioto-linnas pietyl kolmandel mualoin-ozanottajien Yhtistynnyzien Kanzukundien kanzoinvälizel ilmaston muuttumizen konferensiel hyväksyttih Kioton protokolu ven. (Киотский протокол), kudaman mugah kehitynnyzile da kehittyjile mualoile pidi vältämättäh vähendiä libo tazoittua (azettua) parniekkuguazuloimn miärän leviemisty atmosfieras vuvven 1990 tilandehtu kaččojen. Se ruado oli annettu aijakse vuvves 2008 vuodessah 2012[5][6].

Luonnon tulipalot kezäl vuvvennu 2010 Ven'al, nägöala kosmosaspäi

Pakkaskuus vuvvennu 2007 Yhtistynnyzien Kanzukundien kanzoinvälizel ilmaston muuttumizen konferensiel Balis enämbi 190 valdivoloin ezittäjiä allekirjutti kanzoinvälizen sobimuksen, kudai kehoitti muailman johtajii rajoittamah tevolližuslaitoksien toimindan periä roitun hiilidioksidan miärän leviemisty[7][8][9].

Džungliloin poltandu kylvömualoikse, Suvi-Meksiekku

Piendytavat

Muailman ilmaston päivänny ekolougiezet yhtistykset pietäh konferensieloi, seminuaroi da luvendoloi, kudamis sanellah, kui vastustua ilmaston muutundua. Aktiivistat järjestetäh fleš-moboi da akcieloi, gu tavallizet rahvas, laitokset da valdivot otettas huomavoh ilmaston ongelmii da ruattas ekolougiezen tilan parandamizekse da luonnole tuojien vahingollizien tegoloin vähendämizekse.

Sinäpiän kaikin voijah midätahto azuo Ilmaston muuttumizen vastustamizekse, ezimerkikse, lähtie ruokindutalgoloih, istuttua puudu da tuhjuo, mennä pihale keriämäh toppii da toizih ruadoloih.

Mieldykiinittäjät toziaziet

  • Jälgimäzien suan vuvven aigua ristakanzan toimindan periä Muan keskimiäräine temperatuuru nouzi yhtel gruadusil Cel’siedu myö;
  • Ven’anmuan ilmasto on ainavoluaduine, sendäh gu meijän mua on ainavo mieros, kudaman alovehel kerras on kaheksa ilmastoalovehtu;
  • 30 % muadu on meččien peitos, ga joga vuottu kuatah 10 miljonua gektuarua meččiä;
  • Kovin tuuli oli pandu merkile Amerikan Yhtysvaldoin Oklahoma-ozavaldivos, sen suurin vauhti oli 512 kolometrii čuasus;
  • Kostevii paikkoi Mual on Uai-Al’-al’ -mägi Gavaji-suaril  (ven.), kus keskimiärin on 350 vihmupäiviä vuvves;
  • Muan päivypastozin kohtu on Kuolluhmeri da sen ymbäristö, kus joga vuottu läs 330 päviä pastau päivästy[10][11].

Huomavukset

  1. Любопытные факты о климате и природных явлениях (21. kevätkuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 6. oraskuudu 2024.
  2. Международный день климата. ecopress.center. Kačondan päivymiäry: 6. oraskuudu 2024.
  3. 15 мая в Республиканском центре экологии и краеведения в рамках Международного дня климата прошла деловая игра «Остановим изменение климата. Поможем себе и Планете». Республиканский центр экологии и краеведения. Kačondan päivymiäry: 6. oraskuudu 2024.
  4. 15 мая — Международный день климата. Дальневосточная Экологическая комиссия (15. oraskuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 6. oraskuudu 2024.
  5. «Роснефть» отмечает международный День климата (16. oraskuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 6. oraskuudu 2024.
  6. 15 мая - Международный день климата. Министерство экологии и устойчивого развития Сахалинской области. Kačondan päivymiäry: 6. oraskuudu 2024.
  7. Международный день климата. Министерство охраны окружающей среды Кировской области. Kačondan päivymiäry: 6. oraskuudu 2024.
  8. 15 мая – Международный день климата. Евразийский центр по производственной безопасности. Kačondan päivymiäry: 6. oraskuudu 2024.
  9. 15 мая – Международный день климата (6. oraskuudu 2024). Kačondan päivymiäry: 6. oraskuudu 2024.
  10. Интересные факты о климате России. Сто фактов.
  11. Любопытные факты о климате и природных явлениях. kun.uz (21. kevätkuudu 2021).

Kirjalližus

Linkat