Kanzoinväline muamankielen päivy

On otettu Рувики-späi
Kanzoinväline muamankielen päivy
Международный день родного языка UNESCO.jpg
Pandih alguh kylmykuul vuvvennu 1999 UNESCON piäkonferensien 30. kerähmöl
Pietäh muamankielen hyväkse
Päivymiäry 21. tuhukuudu
Piendy 21. tuhukuudu
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Kanzoinväline muamankielen päivy (toizil Yhtistynnyzien Kanzukundien kielil: angl. International Mother Language Day, aruab. اليوم العالمي للغة الأم, isp Día Internacional de la Lengua Materna, kit. 國際母語日, fran. la Journée internationale de la langue maternelle ) on pandu alguh UNESCON piäkonferensien 30. kerähmöl kylmykuul vuvvennu 1999. Sidä pietäh vuvves 2000 algajen joga vuottu 21. tuhukuudu da sen tarkoituksennu on kielien da kul'tuuroin moniluadužuon akkiloiččemine.

Histourii

Pruazniekan piendypäivy vallittih Bangladešan tapahtumien periä, net oldih 21. tuhukuudu vuvvennu 1952. Silloi studentat lähtiettih demonstraciele Dakkas, prižmittih, ku bengalin kieldy hyväksyttäs muan erähäkse valdivollizekse kielekse. Mondu hengie kuoli pociimiehien ammundah[1].

Vuozisuan XXI allukse muailmas on läs 7 tuhattu kieldy. Niilöis enämbi 80 % ollah häviemäzilleh olijat: nämmil kielil pagizou vaiku 4 % Mua-planietan eläjii. Azientiedäjien mugah puoli olemas olijois kielis voi hävitä monen sugupolven mendyy[2].

Yhtistynnyzien Kanzukundien Piäassamblei kannatti Kanzallizen muamankielen päivän piendän (Rezol’ucii № Α/RES/56/262[3]) da potakoičči Yhtistynnyzien Kanzukundien valdivoloi da Yhtistynnyzien Kanzukundien Sekretariuattua avvuttua muailman kaikkien kielien akkiloičendas da säilytändäs.

Päivän aihiet

  • 2021 — "Monikieližyön kannattamine inkl’uziivizen opastuksen da siciualuyhtenäžyön hyväkse";
  • 2020— "Kielet rajoittah";
  • 2019 — "Kandurahvahien kielet ollah tärgiet pyzyväh kehitykseh, rauhan da sovun rakendamizeh nähte";
  • 2018 — "Kielellizen moniluadužuon säilyttämine da monikieližyön kannattamine pyzyvän kehityksen tarkoituksii suandas";
  • 2017 — "Pyzyi tulii aigu monikielizen opastuksen pohjal";
  • 2016 — "Opastuksen luadu, opastuksen kieli (kielet) da tulokset";
  • 2015 — "Inkl’uziivine opastus kielen vuoh da avul. Kielet ollah tärgiet!";
  • 2014 — "Paikallizet kielet muailman kanzalližuon kiindoloin hyväkse: tiedo huomavon keskikohtas";
  • 2013 — "Kniigu muamankielel opastundah nähte";
  • 2012 — "Monikieližys inkl’uziivizen opastuksen kiindoloikse";
  • 2011 — "Tiedo-yhtevystehnolougiet kielien säilyttämizen da kehittämizen da kielellizen moniluadužuon hyväkse".

Yhtistynnyzien Kanzukundien kielien päivät

Kanzoinvälizen muamankielen päivän ližäkse Yhtistynnyzis Kanzukunnis pietäh yhtyksen virrallizien kielien päivät. Net hyväksyi vuvvennu 2010 Yhtistynnyzien Kanzukundien Yhteiskunnallizen tiijoituksen departuamentu monikieližyön da kul’tuurumoniluadužuon kannattamizen hantuzis[4]. Net ollah Yhtistynnyzien Kanzukundien anglien kielen päivy, Yhtistynnyzien Kanzukundien aruabien kielen päivy, Yhtistynnyzien Kanzukundien ispuanien kielen päivy, Yhtistynnyzien Kanzukundien ven’an kielen päivy, Yhtistynnyzien Kanzukundien kitain kielen päivy, Yhtistynnyzien Kanzukundien francien kielen päivy.

Nämminny päivinny piettylöin tapahtumien tarkoituksennu on virrallizien kielien taza-arvožuon turvuamine, Yhtistynnyzien Kanzukundien ruadajien keskes tiedoloin ližiämine Yhtistynnyzien Kanzukundien kielien histouries da kehittämizes.

Kielien päivii pietäh kui toizii Yhtistynnyzien Kanzukundien päivii[5]. Sen joga päiväle on omistettu oma verkosivusto Yhtistynnyzien Kanzukundien verkosivustoloin sistiemas.

Kanzoinväline muamankielen päivy Ven'al

Ligakuul vuvvennu 2018 Ven’an Federacien piämies Vladimir Putin allekirjutti käskyn Ven’an Federacien kanzoin muamankielien säilytändän da kehitändän fondan perustandas (ven. Фонд сохранения и изучения родных языков народов Российской Федерации). 21. tuhukuudu vuvvennu 2019 Kanzoinvälizenny kandurahvahien kielien vuvvennu fondu virrallizesti pandih kirjoile. Fondas enzimäzel istundol opastusministru O. Vasiljeva ilmoitti, ku perusopastuksen sistiemas on pakičustu Ven’an eri kanzoin 81 kielen opastundah. Fondan tarkoituksennu on kannattua muamankielen opastundua muan kaikis alovehis, valmistua opastajii, piästiä ilmah opastuskniigoi da sanakniigoi[6].

Ven’an eläjih nähte läs 150 kieles ollah muamankielii, niilöis 37 on valdivolline stuatussuс[7].

Huomavukset

  1. ↑ Международный день родного языка, РИА Новости (21 tuhukuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 24. pakkaskuudu 2025.
  2. ↑ День 21 февраля в истории, Парламентская газета (21 февраля 2019). Kačondan päivymiäry: 24. pakkaskuudu 2025.
  3. ↑ A/RES/56/262 — R — A/RES/56/262. Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2019. Arhiviiruittu 21. tuhukuudu 2019
  4. ↑ Department of Public Information to Launch ‘Language Days at the United Nations’ Arhiivukoupii 2 pakkaskuudu 2018 Wayback Machine (angl.)
  5. ↑ Список международных дней на сайте ООН. Kačondan päivymiäry: 25. sulakuudu 2017. Arhiviiruittu 27. oraskuudu 2016
  6. ↑ Создан Фонд сохранения и изучения родных языков народов Российской Федерации (рус.). Минпросвещения России (21. tuhukuudu 2019). Kačondan päivymiäry: 24. pakkaskuudu 2025.
  7. ↑ 21 февраля отмечается провозглашенный ЮНЕСКО Международный день родного языка. Российское историческое общество (21. tuhukuudu 2024). Kačondan päivymiäry: 24. pakkaskuudu 2025.

Linkat

Lähteh - "https://olo.ruwiki.ru/w/index.php?title=Kanzoinväline_muamankielen_päivy&oldid=126325149"