Muailman runohuon päivy
| Muailman runohuon päivy | |
|---|---|
 | |
| Merkičys |
Kielellizen moniluadužuon kannattamine runoilendan avul. Häviemäzilleh olijoin kielien säilyttämine. |
| Pandih alguh | 15. ligakuudu vuvvennu 1938 |
| Alguhpanii | Tessa Sujizi Uebb |
| Pietäh | Kanzoinväline pruazniekku |
| Päivymiäry | 21. kevätkuudu |
| Perindöt | pietäh erilazii runohuole omistettuloi pidoloi eri kul'tuurulaitoksis |
 Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа | |
Muailman runohuon päivy on kanzoinväline pruazniekku, kudamua pietäh joga vuottu 21. kevätkuudu. 15. kylmykuudu vuvvennu 1999 UNESCON Piäkonferensien 30. sessien rezol'ucies UNESCO hyväksyi tämän pruazniekan. Pruazniekan perustandan tarkoituksennu oli runohuon vuoh kielellizen moniluadužuon kannattamine da häviemäzilleh olijoin kielien säilyttämine[1].
Histourii
Vuvvennu 1938 amierikkalaine runoilii Tessa Sujizi Uebb kehoitti pidiä Runohuon päiviä[2].
15. ligakuudu vuvvennu 1938 Amierikan Yhtysvaldoin Ogaijo-ozavaldivos enzikerdua piettih Runohuon päiviä, muinas-riimalazen runoilijan Vergilien roindupäivänny[3].
Vuvvennu 1951 tämän pruazniekan hyväksyttih Amierikan Yhtysvaldoin 38 ozavaldivuo da Meksiekku, pruazniekkua piettih kui Kanzallistu runohuon päiviä[4][5].
Vuvvennu 1998 Marokon, UNESCON Piäassamblei toimehpaniikomitietan kehoitukses Pariižas piätettih Muailman runohuon päivän piendäs kanzoinvälizenny pruazniekannu, kudamua ruvettih pidämäh 21. kevätkuudu[6].
"Runohus voi roita vastavuksennu nygyaigazen ristikanzan palavimih da syvimih hengellizih kyzymyksih, ga sih niškoi pidäy kiinittiä midä vai vois enämbi yhteiskunnan huomavuo", sanotah UNESCON piätökses[7].
Perindöt
.jpg)
Muailman runohuon päivän piendäh otetah ozua nengomat laitokset, kui[8]:
- kirjastot,
- kirjalližusmuzeit,
- runoilijoin yhtistykset,
- teatrat.
Pietäh moizii pidoloi kui[8]:
- runohuskonsertat, kudamis ezitytäh nygyaigazet kirjuttajat,
- festivualit,
- kilvat,
- fourumat,
- marafonat kuulužien runoilijoin runoloin lugemizekse.
"Joga vuottu 21. kevätkuudu vietettävy Muailman runohuon päivy on erähii kallehii kul'tuuru- da kieli-ilmendämizen da identičnostin muodoloi. Kaiken histourien aigah runohus oli yhteiskunnan vältämättömänny ozannu. Se on joga kul’tuuras da joga manderel. Runohuos ilmenöy meijän yhtehine ristikanzalližus da yhtehizet arvot muuttajen kebjevimii runoloi vägeväkse vuoropaginan da rauhan katalizuattorakse. Muailman runohuon päivy on hyvä mahto kunnivoija runoilijoi, elävyttiä suullizii runohusperindölöi, ližätä kiinduo lugemizeh, kirjuttamizeh da runohuon opastamizeh, avvuttua runohuon da toizien taijon lajiloin yhtistämizes, moizien kui teatru, tansit, muuzikku da mualuamistaido, levittiä tiedoloi runohuos joukkoviestimis. Runohus jatkau rahvahien yhtiständiä kaikil manderil. Ottakkua ozua pruazniekan pidämizeh yhtes meijänke!", UNESCON kirjazespäi Muailman runohuon päivän nimeh[9].
Ven'al
21. kevätkuudu vuvvennu 1999 Moskovas enzikerdua piettih Muailman runohuon päiviä Valdivollizes kirjalližuon muzeis. Sen alguhpanijannu oli Ven'an Runohuon Yhtistys. Programman vedäjänny oli yhtistyksen enzimäine prezidentu Anatolii Kudr'avickii. Ezityttih moizet runoilijat kui: Genrih Sapgir, Igor' Holin, Konstantin Kedrov, Tatjana Ščerbina, Mihail Aizenberg da toizet[9].
Vuvvennu 2000 pruazniekkua piettih Teatras Tagankal. Sih otettih ozua Andrei Voznesenskii, Konstantin Kedrov, Jelena Kac’uba, Alina Vituhnovskaja, Jurii L’ubimov da toizet.
Vuvvennu 2001 pruazniekkua vietettih Teatras Tagankal, kus luajittih ven. О.Г.И- da ven. «ДООС»-kirjalližus-muuzikkukluuboin illačču. Sih otettih ozua Mihail Aizenberg, Sergei Gandlevskii, Ivan Ahmetjev, Vera Pavlova. Muuzikku-runohuon programman vedäjänny oli Konstantin Kedrov[10][11].
Vuvvennu 2002 Muailman runohuon päiviä ruvettih pidämäh Magnitogorskas.
Vuvvennu 2014 Piiteris piettih Mihail Lermontovan vuozipäiväle omistettu marafonu. Runoilijan runoloi lugiettih tundietut ozuttelijat da kai tahtojat[12][13].
Muailman runohuon päivän hantuzis Ven’an kirjuttajien liiton alguhpanos pietäh kirjalližuspalkindoloin juandupidoloi, moizii kui: "Vuvven runoilii" da "Vuvven kirjuttai"[9].
"Se on ainavoluaduine taijon muodo, kudai nostattau herkytty rahvaskunnan omaluadustu kielien da kul’tuuroin moniluadužuttu kohtah. Runohus lähendäy ristikanzua muailmanke. Se tuttavuttau meidy moizih ellendyksih kui eriluadužus, vuoropagin da rauhu. Se on ristikanzan olemizen universualližuon tovestuksennu sen lugumattomien kuvuamizen taboin ulgopuolel," sanoi UNESCON piäjohtai Odri Azule[14].
Huomavukset
- ↑ Всемирный день поэзии. ООН. Kačondan päivymiäry: 4. kylmykuudu 2021. Arhiviiruittu 11. kylmykuudu 2020
- ↑ Tessa Sweazy Webb, Founder of Ohio Poetry Day Arhiivukoupii 19 syvyskuudu 2015 Wayback Machine // Historical Marker Database (angl.)
- ↑ Shereen Gertel Rutman. Let’s celebrate!: A year’s worth of holiday projects. — Troll Associates, 1992. — P. 15. (angl.)
- ↑ International Who’s Who in Poetry. — International Biographical Centre, 1977. — P. 522 ff. (angl.)
- ↑ A World Poetry Day function in Sydney, 1963 // National Archives of Australia (angl.)
- ↑ Документы 157-й сессии исполкома ЮНЕСКО. Kačondan päivymiäry: 27. pakkaskuudu 2018. Arhiviiruittu 14. kezäkuudu 2017
- ↑ Литературный вечер, посвящённый Всемирному дню поэзии «Поэзия души» (неопр.). Академия Развития Творчества «Арт-Талант». Kačondan päivymiäry: 10. kevätkuudu 2025.
- ↑ 1 2 Всемирный день поэзии 2025: какого числа, история и традиции праздника. Kačondan päivymiäry: 10. kevätkuudu 2025.
- ↑ 1 2 3 Всемирный день поэзии. poetryday.ru. Kačondan päivymiäry: 10. kevätkuudu 2025.
- ↑ Всемирный день поэзии в Москве: на Таганке — Витухновская и Борзов, в ОГИ — Гандлевский и Павлова Arhiivukoupii 11 tuhukuudu 2017 Wayback Machine // Лента.ру, 21.03.2001.
- ↑ Ю. Идлис. Третий фестиваль молодой поэзии (Москва, 21—23 марта 2003 года) Arhiivukoupii 11 tuhukuudu 2017 Wayback Machine // "Новое литературное обозрение", 2003, № 62.
- ↑ Год литературы // "Книжное обозрение", 2015, № 3-4 (2405—2406), с. 4.
- ↑ Всемирный форум поэзии стартовал в Магнитогорске Arhiivukoupii 11 tuhukuudu 2017 Wayback Machine // "КоммерсантЪ", 20.03.2002.
- ↑ Соловьева, Валерия. Всемирный день поэзии в 2025 году: традиции праздника и интересные факты, ВФокусе Mail (27 pakkaskuudu 2025). Kačondan päivymiäry: 10. kevätkuudu 2025.