Muailman tuulen päivy

On otettu Рувики-späi
Muailman tuulen päivy
Tuulipuusto Eestis
Tuulipuusto Eestis
Tiippu Kanzoinväline
Virrallizesti Global Wind Day
Alguhpanii Jevroupan tuulienergietiekan associacii da Muailman tuulienergien nevvosto
Päivymiäry 15. kezäkuudu

Muailman tuulen päivy (angl. Global Wind Day) on jogavuodine ei-virralline pruazniekku, kudamua pietäh 15. kezäkuudu. Sen tarkoituksennu on kiinittiä yhteiskunnan huomavuo tuulienergietiekan mahtoloih da ekolougii-, talohus- da energietiekkuongelmien sellittämizeh[1][2].

Tuulen päivän on pannuh alguh Jevroupan tuulienergietiekan associacii (angl. European Wind Energy Association) da Muailman tuulienergien nevvosto (angl. Global Wind Energy Council)[3][4].

Pruazniekan histourii

Enzikerdua Tuulen päiviä piettih vuvvennu 2007 Jevroupas, a vuvvennu 2009, konzu sen pidämizeh liityi enämbi 30 muadu, se sai muailman stuatusan. Pruazniekkah kiinnostunnuzien mualoin lugu ainos kazvau[5][6].

Jevroupan tuulienergietiekan associacii (EWEA) da Muailman tuulienergien nevvosto (GWEC) kehoitettih pidiä tädä pruazniekkua, ku suas kiinittiä eri mualoin energiettiekkukompleksoin huomavuo tuulienergietiekan mahtoloih[4][7]. Tuulienergietiekan resursoi on tulen energii, kudamua voibi käyttiä sähkön tuottamizeh ymbäristöle pahua luadimattah. Kaččomattah kahteh olemas olijah vigah - energien suureh hajanažuoh da tuulen ominažuksien aijas muutandah - tuulienergietiekan kehitys voi avvuttua äijien probliemoin sellittämizes. Tämän alan aktiivine kehitys voi pienendiä energietiekkukululoi, mi hävittäy poltoainehienresursoin rajoitusongelman da avvuttau kogo muailman ilmaston muuttumizes[8][9].

Tuulivoimalat hyvin ruatah muailman 80 muas da tuhanzii ristikanzoi yhtyy tuulienergien tuotandah. Vägevyön puoles edusijal ollah Kitain, Amierikan Yhtysvaldoin, Germuanien da Ispuanien tuulivoimalat[3][2].

Ven'al perspektiivizimii alovehii tuulienergien tuotandas ollah Pohjaine jiämeri da Tyyni valdumeri, sežo Kavkauzan Mustanmeren rannikko. Ven'an Jevrouppuozan aromua-alovehet ollah perspektiivizet tuulienergien tuotandan kehittämizeh nähte.

Kamenskoi tuulivoimalu в Rostovan alovehel
Vetrogeneruattoru L'uksemburgas

Piendyperindöt

Muailman tuulen päivy ei vuaji nimittumien erinomazien perindölöin novvandua. Yhtelläh sinäpiän monis mualois pietäh ekskursieloi tuulivoimalih, azientiedäjienke vastavuksii, luvendoloi, seminuaroi. Nämmis monis pidolois rahvas voijah omin silmin nähtä, kui rodieu tuulienergii.

Ven'a tässäh ei kuulu niilöih mualoih, kudamat yhtytäh Muailman tuulen päivän piendäh: virrallizel tazol nimittumii pidoloi ei pietä[10].

Vuvvennu 2014 Muailman tuulen päivän piendäh otti ozua enämbi 40 muadu, oli pietty enämbi 230 eri piduo da alguhpanuo, niilöin luvus ollah opastusprogrammat, kursat da kai taido-ozuttelut[11].

Melliččy alustanke

Mieldykiinittäjät toziaziet

  • Enzimäzet tuulimotorat oldih käytös jo Muinas-Jegiptas. Vuozisual IV gorizontuallizet melličät roittih Kitais. Meijän aijan luvun VII vuozisual persieläzet ruvettih nostamah tuulimelliččöi siibilöinke. Jevroupas melliččöi ruvettih käyttämäh vähästy myöhembi, XII vuozisuan mail;
  • Enzimäine tuulimotor cilindroinke nelläl siivel oli azetettu vuvvennu 1926 Berlinas 15 metrin piduhizel tornil;
  • Tuulen vauhtin rekordu oli pandu kirjoile Mua-planietal standartizel 10 metrin korgevuol 10. sulakuudu vuvvennu 1996 Avstrualien Barrou-suarel Olivija-ciklonan aigah. Silloin tuulen vägi oli 113 m/s (408 km/č). Kaikis vägevimät tuulet ollah (450:ssah km/č]]) korgevuol 8-50 kilometrii muanpinnaspäi;
  • Yksi nygyaigaine turbin voi andua sähköenergiedy keskimiärin 500—600 taloile[12][13][14].

Huomavukset

Kirjalližus

Linkat