Sähköiänestys Ven'al

On otettu Рувики-späi

Sähköiänestys Ven'al on iänestystaba Ven'an Federacien alovehel (libo sen erähis subjektois), kudaman iagua käytetäh erillistu ohjelmistuo käyttämättäh valliččijan buamugubylletienii[1].

Histourii

Enzimästu kerdua ineternetvalličustu kyzelyn muvvos, kudai ei vaikutannuh iänestyksen tuloksih, opittih pidiä vuvvennu 2008 Tulan alovehel, vuvvennu 2009 Vladimiran[2], Volgogradan, Voulogdan, Tomskan alovehel da Hanti/Mansiiskan avtonoumizes piirikunnas — Jugras[2].

23. oraskuudu vuvvennu 2020 tuli voimah zakonuprojektu "Eksperementan piendäs loittuolpäi sähköiänestyksen luajindas da todevutandas linnas federuallizen merkičyksenke Moskovas" (ven. «О проведении эксперимента по организации и осуществлению дистанционного электронного голосования в городе федерального значения Москве»), sen mugah Moskovas vuozinnu 2020—2021 piettih eksperementuloittuolpäi sähköiänestyksen luajindas da todevutandas valličuksis valdivovallan, paikallizen ičehallindoloin elimih, kudamii pietäh federualuzakonoin da Moskovan linnan koudeksan mugah[3].

Valličuksis zakonoinluajinduelimih enzikerdua sähköiänestysty piettih yhtenäzenny valličuspäivänny 8. syvyskuudu vuvvennu 2019 da Moskovan linnan duuman VII kučundukerähmön deputuattoin valličukses.

Samannu piän Ven'an Federacien piämies allekirjutti federuallizen zakonan "Muutoksien luajindas Federuallizen zakonan stat't'oih 37 da 38 "Valličusoigevuksien piätaguksis da Ven'an Federacien kanzalazien oigevuos ottamah ozua referendumoih" (ven. «О внесении изменений в статьи 37 и 38 Федерального закона „Об основных гарантиях избирательных прав и права на участие в референдуме граждан Российской Федерации“»), kudaman mugah sai pidiä loittuolpäi sähköiänestysty valličuksis valdivovallan, paikallizien ičehallindoloin elimih, Ven'an Federacien subjektan referenduman, paikallizes referendumas niilöis tapahtuksis da sen mugah, kui on hyväksynnyh Ven'an Federacien keskusvalličuskundu[1].

4. heinykuudu vuvvennu 2024 Moskovan linnan valličuskunnan ezittäjät da Moskovan halličus ilmoitettih uvves iänestyksen tavas Moskovan valličuksis. Bumuagubyletienii ruvetah andamah vaiku edukädehizen pakičuksen mugah, kudai annetah alovehellizeh valličuskundah libo mos.ru -portualan kauti. Se johtuu sit, ku piälinnan äijät eläjät jo iänestetäh loittuolpäi libo terminualoin avul valličuspaikois[4].

Valličukset 8. syvyskuudu vuvvennu 2019

Pidiä 8. syvyskuudu vuvvennu 2019 eksperementu sähköiänestykses loittuolpäi enzikerdua kaikkien kuulten kehoitti Aleksei Venediktov smannu vuon tuhukuul[5], kolmen nedälin peräs zakonoprojektu työttih Moskovan linnan duumah kačottavakse[6][7]. Ven'an Federacien keskusvalličuskundu hyväksyi aguhpanon[8].

Federualline zakon "Eksperementan piendäs loittuolpäi sähköiänestyksen luajindas da todevutandas Moskovan linnan duuman VII kučundukerähmön deputuattoin valličukses" ({lang-ru|«О проведении эксперимента по организации и осуществлению дистанционного электронного голосования на выборах депутатов Московской городской Думы седьмого созыва»}}) oli jullattu da hyväksytty Ven'an Federacien piämiehel 29. oraskuudu vuvvennu 2019[9], jo jälles samanjyttysty Moskovan linnan duuman zakonan voimah tulendan jälles, kudaman allekirjutti Moskovan piämies Sergei Sob'anin 22. oraskuudu[10].

Valmisteluprocessu

Eksperimentan sistiemankehitändy kuului Moskovan linnan duuman tiedotehnolougien departuamentale, kudai on valdivovallan elimii, kai tiijot iänestyksen procesas tuldih sen palvelimile da oldih sen tarkastettavinnu[11]. Jälgihetkinny kehittäjät kieldävyttih luadimah palvelindu tarkastamah valliččijan oigiedu i'ndy sistiemas, a silmäilijät ei suadu avaindu iänien sellitändäh da tävvellizen piäzyn sistieman koudah.

Sähköiänestyksen platformakse rodih Moskovan piämiehen virralline verkosivusto Mos.ru[12].

Eksperimentan sellittelyh ainavonnu virrallizennu ploščadkannu oli Ven'an Federacien Yhteiskunnallizen paluatan sähköiänestyksen ruadojoukko.

Sähköiänestyksen sistiemu piäzi nelläs tutkindos läbi: 11. heinykuudu[13], 24. heinykuudu[14], 21. elokuudu[15] da 28. elokuudu[16]. Sistieman toizen tutkindon aigah oli pandu merkile hakkeroin hyökkävyksii[17]. Toizen da kolmanden tutkindon välis sieman rikkoi francielaine kriptograffu Pjerrik Godri. 7. syvyskuudu azientiedäi da ohjelmoiččii Jevgenii Fedin huomai koudan sistiemas skriptan, kudaman avul suau luadie hos mittumii muutoksii koudah, kai iänestyksen tuloksien viärendämizeh. Sistieman heikkoloin puolih kaččomattah oli piätetty pidiä eksperementu Moskovan valličuksis.

45 valličuskunnas vallittih 16, kudamih kuuluttih piirit kogonah. Sen j'lles nevviteltih piiril;in deputuatoinke, kudamat kuulutah nämmih okrugoih. Heijän mielien pohjal luajittih 9 valličuskundua[18], sit kyzelyn avul Moskovan halličuksen portualal ven. «Активный гражданин», kudamua piettih 3.-9. kezäkuudu, vallittih 3 valličuskundua eksperementah nähte: № 1 (Zelenogruadu), № 10 (Bibirevo, Lianozovo, Pohjaine), № 30 (Keskus-Čertanovo, Suvi-Čertanovo)[19].

Iänestyspäivy da tulokset

Iänestysprosentu "sähkovalličuskunnis" ylitti 92 % kaikis valličuskunnis, kus piettih eksperimentu. Kaikkiedah iänesti 21,77 %[20]. Kaikkiedah sähkövalličuksih yhtyi 9810 valliččijua[21], mi on hyvä okrugoin tuloksih nähte moizis valličuksis.

Iänestyksen tulokset valličuskunnas № 30 (Keskus-Čertanovo, Suvo-Čertanovo)[22]:
Kandiduattu Perindöllizet valličuskunnat Prosentat Sähkävalličuskundu 5003 Prosentat Kaikkiedah iändy Prosentat
Vikulin 2467 8,13 174 7,32 2641 8,07
Galibin 1302 4,29 85 3,58 1387 4,24
Žukovskii 7881 25,96 465 19,56 8346 25,49
Ruseckaja 8525 28,08 1120 47,12 9645 29,46
Ciba 1078 3,55 78 3,28 1156 3,53
Juneman 9106 29,99 455 19,14 9561 29,21

Kaččomattah sih, ku tehnolougien käyttö oli eksperementannu da iänestyspäivän aigah oli puaksuh vigua, sistiemu ruadoi putilleh kaheksa čuassuu 12 tarvittavas[23], sähköinästyksen tulokset otettih čottah yhtehvedoloi luadijes.

Kandiduattu Roman Juneman, kudai otti ozua iänestykseh 30. valličuskunnas da voitti perindöllizis valličuskunnis, andoi Čertanovon piirin suudoh tulokisen hylgiämizekse sähkövalličuskunnas № 5003. Piirin suudo hylgäi žualoban[24],appel'acii täh piätökseh annettih Moskovan linnan suudo[25], kudai ei muuttanuh Čertanovon suvvon piätösty da jätti sähköiänestyksen tulokset Moskovan linnan duuman valličuksis[26].

Kriitiekku

16. ligakuudu vuvvennu 2019 Moskovan linnan duuman, Ven'an Federacien kommunistizen puoloveheh kuulujan Jelena Jančukan kehoitukses piettih pyöryžy stola "Sähköiänestyksen probliemoin sellittely eksperementan mugah iänestykse Moskovan linnan duuman VII kučundukerähmöh (ven. «Обсуждение проблем электронного голосования по итогам эксперимента на выборах в Московскую городскую Думу седьмого созыва»)[27]. Pyöryžän stolan enimät ozanottajat hyväksyttih rezol'ucien, kudamas eksperementu sähkäiäneständäs sanottih huonokse, sit on sežo kehoitus kieldävyö sähköinestykses tulielois valličuksis, semmite vuvven 2021 valličukses Valdivoduumah, vuodimus tarkastua valliččijoin oigieloi iänii sähkövalličuskunnis № 1, 10 da 30 valličukses Moskovan duuman VII kučundukerähmöh da kehoitus Moskovan liinna duumale luadie komissii ekspereimentan aigah tapahtunnuzien rikokisen selittämizekse[28].

12. talvikuudu oli ezitelmän prezentacii "Sähkövalličus Moskovan linnan duumah valličukses vuvvennu 2019. Gibridnoi adminresursu toimehpaniivallan palvelus"[29] da verkosivusto riskois da heikkolois puolis sähköiänestykses Ven'al. Eksperementan tuloksien sellittelyn luadijoinnu oldih poliitiekku, endine kandiduattu deputuattoih nämmis valličuksis Roman Juneman da hänen joukko. Ezitelmäs da verkosivustos on audiittu sistieman tehnielline[30], juuridine da järjestelyn puoli[31]. Prezentacien tuloksien mugah hyväksyttih rezol'ucii sähköinestyksen eksperementas, sen allekirjutettih Moskovan linnan duuman VII kučundukerähmöh deputuatat, kudamat kuulutah oppozicieloin frakcieloih[32].

Kogo Ven'an sähköiänestyksen sistieman testiiruičendu

Sistieman kogo Ven'an testiiruičendas piätti Keskusvalličuskundu tuhukuul vuvvennu 2021, ku suas tarkastua ohjelmistotehniellistu kompleksua enne Yhtenästy valličuspäiviä, kudai rodieu 19. syvyskuudu[33].

Keskusvalličuskunnan tiedoloin mugah testiiruičendah kirjuttihes enämbi 2,5 miljonua hengie[34].

Ven'an keskusvalličuskunnan luadi iänestyksen yhtehvedoloi 19.-21. oraskuudu vuvvennu 2021.

Huomavukset

  1. 1 2 Законопроект № 912249-7 «О внесении изменений в статьи 37 и 38 Федерального закона „Об основных гарантиях избирательных прав и права на участие в референдуме граждан Российской Федерации“» / Система обеспечения законодательной деятельности Государственной автоматизированной системы «Законотворчество» (СОЗД ГАС «Законотворчество»)
  2. 1 2 Архив Интернет-голосования в Урюпинске Arhiivukoupii 17 kylmykuudu 2011 Wayback Machine
  3. Законопроект № 914612-7 «О проведении эксперимента по организации и осуществлению дистанционного электронного голосования в городе федерального значения Москве» / Система обеспечения законодательной деятельности Государственной автоматизированной системы «Законотворчество» (СОЗД ГАС «Законотворчество»)
  4. Власти раскрыли новый порядок голосования на выборах в Москве, РБК (4 heinykuudu 2024). Kačondan päivymiäry: 4. heinykuudu 2024.
  5. В Москве обсуждается идея пробного электронного голосования. Ведомости. Kačondan päivymiäry: 17. pakkaskuudu 2020.
  6. Законопроект № 654402-7 «О проведении эксперимента по организации и осуществлению дистанционного электронного голосования на выборах депутатов Московской городской Думы седьмого созыва» / Система обеспечения законодательной деятельности Государственной автоматизированной системы «Законотворчество» (СОЗД ГАС «Законотворчество»)
  7. В Госдуму внесли законопроект о тестировании электронного голосования в Москве. Ведомости. Kačondan päivymiäry: 18. pakkaskuudu 2020.
  8. В ЦИК поддержали идею провести эксперимент по электронному голосованию на выборах в Мосгордуму (рус.). www.mskagency.ru. Kačondan päivymiäry: 19. pakkaskuudu 2019.
  9. ФЗ от 29.05.2019 № 103-ФЗ «О проведении эксперимента по организации и осуществлению дистанционного электронного голосования на выборах депутатов Московской городской Думы седьмого созыва». Kačondan päivymiäry: 18. pakkaskuudu 2020.
  10. Закон города Москвы «О проведении эксперимента по организации и осуществлению дистанционного электронного голосования на выборах депутатов Московской городской Думы седьмого созыва». Kačondan päivymiäry: 18. pakkaskuudu 2020.
  11. Блог компании ДИТ Москвы. Кибервыборы v1.0: как создавалась система блокчейн-голосования в Москве. habr.com. Kačondan päivymiäry: 19. pakkaskuudu 2019.
  12. Электронные выборы в Московскую городскую Думу. Официальный сайт мэра Москвы. Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2020.
  13. Студенты 93 вузов Москвы протестировали систему электронного голосования / Новости города / Сайт Москвы (рус.). www.mos.ru. Kačondan päivymiäry: 18. pakkaskuudu 2020.
  14. Стартовала вторая проверка системы электронного голосования / Новости города / Сайт Москвы (рус.). www.mos.ru. Kačondan päivymiäry: 18. pakkaskuudu 2020.
  15. Прошла третья проверка системы электронного голосования / Новости города / Сайт Москвы (рус.). www.mos.ru. Kačondan päivymiäry: 21. pakkaskuudu 2020.
  16. Систему электронного голосования проверили в четвертый раз / Новости города / Сайт Москвы (рус.). www.mos.ru. Kačondan päivymiäry: 18. pakkaskuudu 2020.
  17. При тесте электронного голосования в МГД зафиксировали атаки хакеров. РИА Новости. Kačondan päivymiäry: 18. pakkaskuudu 2020.
  18. Девять округов Москвы отобрали для эксперимента по электронному голосованию. ТАСС (28. oraskuudu 2019). Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2020.
  19. Итоги голосования по выбору избирательных округов, в которых осенью пройдет электронное голосование на выборах депутатов Мосгордумы. портал «Активный гражданин». Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2020.
  20. Итоговая явка на выборах в Мосгордуму составила 21,77%. РИА Новости. Kačondan päivymiäry: 18. pakkaskuudu 2020.
  21. Выборы депутатов Московской городской Думы седьмого созыва / Сведения о выборах (рус.). Сайт Московской городской избирательной комиссии. Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2019.
  22. Итоги 2019 года: Интернет-голосование (ven.), Информационный ресурс golosinfo.org. Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2020.
  23. Анализ данных из блокчейна в день голосования / Электронное голосование на выборах в Мосгордуму в 2019 году. Гибридный админресурс на службе исполнительной власти (XLS). Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2019.
  24. Решение Чертановского районного суда по делу № 02а-0296/2019.
  25. Юнеман обжалует решение райсуда не отменять итоги электронного голосования в Мосгордуму (рус.). www.kommersant.ru. Kačondan päivymiäry: 17. pakkaskuudu 2019.
  26. Мосгорсуд отказался отменять результаты электронного голосования по иску Юнемана (рус.). www.kommersant.ru (18. kezäkuudu 2020). Kačondan päivymiäry: 19. kezäkuudu 2020.
  27. Участники круглого стола потребовали проверить результаты экспериментального электронного голосования на выборах в Мосгордуму. Официальный сайт Московской городской Думы. Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2019.
  28. Электронное голосование провалило проверку на выборах в Москве. Информационное агентство “Общественная служба новостей”. Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2019.
  29. Электронное голосование на выборах в Мосгордуму в 2019 году. Гибридный админресурс на службе исполнительной власти (PDF). Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2019.
  30. Итоги технического аудита электронного голосования 08.09.2019 (PDF). Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2019.
  31. Роман Юнеман выявил бюджетников на портале госуслуг (рус.). www.kommersant.ru. Kačondan päivymiäry: 17. pakkaskuudu 2019.
  32. Резолюция по итогам публичного обсуждения на тему: "Электронное голосование на выборах в Мосгордуму в 2019 году. Гибридный админресурс на службе исполнительной власти" (PDF). Kačondan päivymiäry: 20. pakkaskuudu 2019.
  33. Более 2 млн человек решили принять участие в тестовом онлайн-голосовании (рус.). Российская газета. Kačondan päivymiäry: 14. oraskuudu 2021.
  34. ЦИК: На тестирование онлайн-голосования записались около 2,5 млн человек (рус.). Российская газета. Kačondan päivymiäry: 14. oraskuudu 2021.

Linkat