Valazmon ravvansulatuszavodu
| Valazmon ravvansulatuszavodu | |
|---|---|
 | |
| Perustanduvuozi | 1868 |
| Salbuanduvuozi | 1908 |
| Sijoittumine | Ven'an valdukundu, Karjalan tazavaldu, Valazmo-kohtu |
| Ala | mustu metallurgii |
| Tuotando | čugun |
 |
|
 Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа | |
|
Ven'an Federacien kanzoin |
Valazmon ravvansulatuszavodu (ven. Вала́зминский чугуноплави́льный заво́д) on metallurgiilaitos, kudai perustettih vuvvennu 1868 Suununjovel Valazmon koskele nygözen Porajärven kylän lähäl, 175 kilometrii Petroskoispäi. Kuului Anuksen rauduzavodoin joukkoh da valmisti čugunua Aleksandrovskoih zavodah niškoi. Valazmon zavodaspäi tuovus čugunas luajittih puuškii, jadroi da giiroi[1].
Histourii
Vuvvennu 1867 zavodan nostamizeh niškoi luajittih plotin Valazmon koskele, ummattih se kivilöil da nenga nostettih vien tazo Suunujovel. Vuozi myöhembä zavodan alovehel nostettih piähuonukset: sulatuspäččiozasto, kaksikerroksine puhalduslaiteh, kudai ruadoi vezirattahan avul (jälles vuvvennu 1883 sen sijah azetettih turbiinu, kudamal oli 45 hevon vägi), kuuzi hiilenpoltandupäččii, kazarmat ruadajih niškoi, koit zavodan virguniekkoih niškoi, haldivoiččijan taloi, laukku, kirikkö, kirikköprihodan škola, kylyt, kon’ušši, valgamo. Valgamospäi hiilenpoltandupäččilöih meni rel’suraiživo. Oli sežo 65 metrii piduhine vezibutki[1].
Järviruadua zavodah niškoi suadih paikallizet muanruadajat zavodah kuulujas kuvveskymmenes järvespäi. Izvestikivie tuodih Mundärvenlahten hyödykaivandahizien paikaspäi, tulenkestäjiä savie — Vitegran hyödykaivandahizien paikaspäi libo Petroskoispäi[1].
Zavodan tuotando suureni Ven'a-turcielazen voinan (1877—1878) da Ven’a-japounielazen voinan aigah (1904—1905)[2].
Tuotandon vähenemine algavui vuvvennu 1880, konzu Aleksandrovskoil zavodal väheni tuottamine. Vuvvennu 1881 zavodu ruadoi kaikkiedah kuuzi kuudu. Se salvattih jälles tulipaluo puhalduslaittehes vuvvennu 1908 da zavodan tehniellizes puoles jällelejiändän periä. Parembua luaduu čugunua talovuollizes puoles oli hyövyllizembi tuvva Urualaspäi[3].
Vuvvennu 1971 sulakuun 21. päivänny Karjalan avtonoumizen socialistizen nevvostotazavallan Ministroin Nevvoston käskys Valazmon ravvansulatuszavodan olendupaikku sanottih kul'tuuruperindön objektakse federuallizen merkičyksenke[4]. Täl aigua sie suau kaččuo päččilöin jiännöksii, kanualan vedeh niškoi, kudai vedi puuhizeh rattahah. Rannal löydyy tuotandon pädemättömii jiännöksii: čugunozii, hiildy, st’okluhallelmuksii.
Huomavukset
- ↑ 1 2 3 Валазминский чугуноплавильный завод. Arhiviiruittu 12 kylmykuudu 2019 . Kačondan päivymiäry: 19. elokuudu 2025.
- ↑ Место расположения Валазминского завода. Kačondan päivymiäry: 19. elokuudu 2025. Arhiviiruittu 17. pakkaskuudu 2020
- ↑ Чугунные гири Олонецких заводов. Kačondan päivymiäry: 19. elokuudu 2025. Arhiviiruittu 8. elokuudu 2019
- ↑ Суоярвский муниципальный округ (рус.). "Республиканский центр по охране объектов культурного наследия". Kačondan päivymiäry: 19. elokuudu 2025.
Kirjalližus
- Потахин С. Б., Слободчикова Н. В. Валазминский завод: историко-географический очерк // Материалы по исторической географии Севера Европы. — 2003. — № 2. — С. 3—40.
Linkat
- Интересные факты о металлах. // metalspace.ru, 24 ноября 2013. Arhiivukoupii 19 syvyskuudu 2020 Wayback Machine (Kačondan päivymiäry: 20 elokuudu 2025).