Kivačun rauhoitettu aloveh
| Kivačun valdivolline luonnon rauhoitettu aloveh | |
|---|---|
| kategourii — Kanzoinväline luonnonsuojeluliitto — Ia (Vagavu luonnonpuusto) | |
| Piätiijot | |
| Pinduala | 6492,6 gektuarua |
| Perustandupäivy | 11 kezäkuudu 1931 vuvvel |
| Sijoittumine | |
| 62°16′02″ с. ш. 33°58′56″ в. д.GЯO | |
| Mua | |
| Ven'an Federacien subjektu | Karjalan tazavaldu |
| Lähimäine linnu | Kondupohju |
zapkivach.ru | |
Kivačun rauhoitettu aloveh (ven. Заповедник «Кива́ч» ) on valdivolline luonnon rauhoitettu aloveh Karjalan tazavallan Kondupohjan piiris, sen keskikohtannu on samannimine Kivačun koski.
Kivačun rauhoitettu aloveh on Karjalan tazavallan Kondupohjan piiris.
Yleistiijot
Kivačun valdivolline luonnon rauhoitettu aloveh perustettih Avtonoumizen Karjalan socialistizen nevvostotazavallan Rahvahan komissuaroin nevvoston azetukses № 604 "Kivačun rauhoitetun alovehen perustandas" 11. kezäkuudu vuvvennu 1931[1]. Se on Karjalan enzimäine rauhoitettu aloveh da Ven'an vahnimii rauhoitettuloi alovehii.
Rauhoitettu aloveh on Karjalan tazavallan Kondupohjan piiris, 18 kilometrii luodeheh päi Kondupohjan linnaspäi, Petroskoin linnaspäi matku on 80 kilometrii[2].
Rauhoitetun alovehen vardoittavan alovehen pinduala on 6492,6 gektuarua[1].
Rauhoitetul alovehel on kielletty talovuolline toimindu: kalastus, mečästys, mečän leikkuamine. Poikkevuksennu ollah hoido- da sanituarizet leikkuamizet[1].
Nimen alguperä
Suomelazen tiedomiehen V. Nissilän mielen mugah Kivačun nimi on roinnuh karjalan- da suomenkielizes sanas "kivi" libo suomenkielizes sanas "kiivas" — "бурный, порывистый". Karjalan paikannimistön tutkijat Georgii Kert da Nina Mamontova smietitäh, ku juondeh -č, -čču sanas on karjal-vepsälästy alguperiä, se oli produktiivine appel’l’atiivoin da paikannimilöin muvvostajes[3].
Mua
Ammattimiehet sanotah Kivačun rauhoitettuu alovehtu Karjalan suven luonnon ezimerkikse. Rauhoitetun alovehen piärikkahuksennu ollah mečät, net otetah 85,4 % rauhoitetun alovehen pindualas. Puuloin keski-igä on 150—190 vuottu, erähis kohtis on enämbi 230 vuottu. Pedäjikkölöi on enin kaikkie, net otetah 44,4 % meččymualois. Kuuzikkoloi on 32 %. Lehtipuulois enin kaikkie on koivuu — 16,7 % meččymualois[1].
Rauhoitetun alovehen 10,3 % mualoi kuuluu vezistölöile. Piävezistönny on Suununjogi, kudamal on Kivačun koski. Järvie rauhoitetul alovehel on 14[1].
Suoloi on 3,6 % rauhoitetun alovehen pindualas, meččyniittylöin da -aholoin pinduala on vähembi 1 % kaikes alovehes[1].
Ilmasto
Rauhoitetut alovehen ilmaston ominažuksinnu ollah pitky da pakkaine talvi da lyhyt kezä. Ilman vuvvenaigaine keskilämbötila on — 2,4 °C. Pakkazettoman aijan keskikesto on 104—153 päiviä. Kazvikauzi kestäy 90 päiviä.
Vihmoin da lumen vuvvenaigaine keskimiäry on läs 650 mm. Lumipeittozii päivii on läs 166 (11. kylmykuudu — 25. sulakuudu), ga toiči 200. Pakkaskuun keskilämbötila on −11.4 °С, heinykuun — +15.6 °С. Keviäl da semmite sygyzyl siä on vaihtelii. Enzimäzen lumen panendas muan pyzyväh lumenpeittoh suate menöy läs 26 päiviä. Lumen peittopäivien rajoinnu ollah 19. ligakuudu — 12. talvikuudu. Sen suluamizes kogonazeh lähtendässäh menöy läs seiččie päiviä.
Kazvi- da eläinmuailmu
Rauhoitetul alovehel kazvau läs 790 lajii suonikazviloi. Suojeltaval alovehel on tärgei rouli harvinazien kazviloin säilyttämizes, niilöis seiččie kuuluu Ven’an Ruskieh kniigah, moizet kui orhidei (ven. калипсо луковичная) da neidoinkengy[1].
Rauhoitetun alovehen eläinmuailmas on 47 lajii imettäjii. On kolme lajii kiemurdelijoi da viizi lajii muavezieläimii. On pandu kirjoile 216 lajii linduloi. Suojeltavien joukos, kudamat kuulutah Ruskieh kniigah da niidy on nähty pezoitundan libo migracieloin aigah, ollah moizet linnut kui valgein’okkukuikku, pieni joučen, hyybii, kalahaukku, muakotku, muuttohaukku da muut[1].
Tämän paikan erillizenny merkinny on selgyrangattomien lajiloin suuri lugu: täs on pandu kirjoile 275 lajii hämähäkkii, 780 lajii böröidy da 1006 lajii liipoilindustu[1].
Käyndy
Rauhoitettu aloveh ruadau ymbäri vuvven da joga päiviä. Puuttuo rauhoitetule alovehele da Kivačun koskele suau lipun ostettuu. Sen ostettuu voibi ičel kävvä da kaččuo ekskursieloin alovehen kohtii — koskie da sen rinnal olijoi Luonnon muzeidu da dendrariedu[4].
Rauhoitetuna alovehen ammattimiehet luajitah eri matkailumaršruuttoi kävyjih niškoi:
- ekolougiene troppu "Sopohan kangas";
- ekolougiene troppu "Sopohan kangas da nouzemusuot";
- ekolougiene troppu "1500 askeldu luondoh";
- "Koski — dendrarii"[5].
Vuvvennu 2023 Kivačun rauhoitettu aloveh kävyjien luvun puoles rodih kolmandekse Ven'al, sih kävyi läs 249 tuhattu matkailijua[6].
Gallerei
Huomavukset
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Особо охраняемые природные территории Республики Карелия / Министерство природных ресурсов и экологии Республики Карелия, Бюджетное природоохранное рекреационное учреждение Республики Карелия "Дирекция особо охраняемых природных территорий регионального значения Республики Карелия", Карельский научный центр Российской академии наук; [сост.: Кипрухин И. В. и др.]. — Петрозаводск : Министерство природных ресурсов и экологии Республики Карелия, 2017. — 432 с. : ил., фот. ; 25 см. — ISBN 978-5-4386-1458-6
- ↑ Государственный природный заповедник "Кивач" (рус.). Бюджетное природоохранное рекреационное учреждение Республики Карелия "Дирекция особо охраняемых природных территорий регионального значения Республики Карелия". Kačondan päivymiäry: 20. elokuudu 2026.
- ↑ Керт Г. М., Мамонтова Н. Н.,. Загадки карельской топонимики. Рассказ о географических названиях Карелии. — 3-е изд. — Петрозаводск: Карелия, 2007. — 120 с. — 3 000 экз. — ISBN 978-5-7378-0097-0.
- ↑ Экскурсионные туры (Карелия) «Алмазна сыплется гора…» (Кивач). Kačondan päivymiäry: 9. heinykuudu 2025. Arhiviiruittu originualaspäi 28. syvyskuudu 2007
- ↑ Туристам (рус.). Государственный природный заповедник "Кивач". Kačondan päivymiäry: 20. elokuudu 2026.
- ↑ Карельский "Кивач" стал третьим по посещаемости заповедником России в 2023г (рус.). Интерфакс (17. pakkaskuudu 2024). Kačondan päivymiäry: 20. elokuudu 2026.
Kirjalližus
- Природа государственного заповедника «Кивач». — Труды КарНЦ РАН. Выпуск 10. — Петрозаводск: КарНЦ РАН, 2006.
- Целлариус А. Ю. Пауки заповедника «Кивач» (аннотированный список видов). — Флора и фауна заповедников. Вып. 51. — М., 1993.
- Зотин Алексей Александрович. Малакофауна заповедника «Кивач» // Труды Карельского научного центра Российской академии наук. — 2017. — № 4.
- Артемьев Александр Владимирович. ПТИЦЫ ЗАПОВЕДНИКА "КИВАЧ" // Принципы экологии. — 2022. — № 3 (45).
- Кучеров И. Б., Филимонова Л. В., Кутенков С. А., Максимов А. И., Максимова Т. А. Географическая структура лесных ценофлор заповедника «Кивач» // природа государственного заповедника «Кивач» // Труды Карельского научного центра Российской академии наук. — 2006. — № 10.
- Германова Н. И., Медведева М. В. Микрофлора почв заповедника Кивач // Труды Карельского научного центра Российской академии наук. — 2006. — № 10.
Linkat
- Карелия официальная. Заповедник "Кивач" Arhiivukoupii 22 syvyskuudu 2013 Wayback Machine
- Кивач. Заповедник Arhiivukoupii 5 ligakuudu 2013 Wayback Machine // ООПТ России. Информационно-справочная система
- Фотогалерея заповедника "Кивач" Arhiivukoupii 23 sulakuudu 2021 Wayback Machine на сайте "Фото-Карелия"
