Muailman meri-imettäjien suojelupäivy

Muailman meri-imettäjien suojelupäivy
Muailman meri-imettäjien suojelupäivy
Tiippu	Ekolougine
Virrallizesti	World Marine Mammal Protection Day
Toizin	Muailman kitoin päivy
Sežo	Muailman kitoin da del'fiinoin päivy
Merkičys	kiinittiä rahvaskunnan huomavuo kitoin, kitoinnmuodohizien, toiči toiziengi meri-imettäjien ongelmih
Alguhpanii	Kanzoinväline kitoinpyvvändykomissii (IWC) da Kanzoinväline meri-imettäjien suojeluliitto
Pietäh	joga vuottu
Päivymiäry	19. tuhukuudu 1986

Muailman meri-imettäjien suojelupäivy (angl. World Marine Mammal Protection Day) on jogavuodine pruazniekku, kudamua pietäh 19. tuhukuudu meri-imettäjis tiedoloin levittämizekse da niilöin suojelemizeh yhteiskunnan huomavon kiinittämizekse. Pruazniekkupiän pietäh eriluaduzii pidoloi: akcieloi, ozutteluloi, konferensieloi, kuduat on omistettu tiedoloin levittämizele meri-imettäjien suojelun tärgevyöh nähte luonnon eriluadužuon da ekosistieman hyvän toimindan säilyttämizen hantuzis.

Se pandih alguh 19. tuhukuudu vuvvennu 1986 Kanzoinvälizen meri-imettäjien suojeluliiton (angl. International Marine Mammal Conservation Society) da Kanzoinvälizen kitoinpyvvändykomissien (angl. International Whaling Commission, IWC) kehoitukses. Tädä päiviä pietäh muailman monis mualois.

Ven'al Muailman meri-imettäjien suojelupäiviä pietäh vuvves 2002 algajen, sendäh ku Ven'an merilöis on mondu kymmendy lajii kitoinnmuodohiziii, del'fiinoi, t'uleniloi da merisagarvoloi. Erähät nämmis lajilois ollah varavonalazinnu da kuulutah eri Ruskieloih kniigoih^[1].

Histourii

Kitoin da toizien meri-imettäjien luvun vähenemine on erähii vagavii luonnon eriluadužuon rikkomizen ongelmii meriekosistiemois, sendäh Muailman meri-imettäjien suojelupäivy libo Muailman kitan päivy on tärgei azii meri-imettäjien massuhäviemizen eistämizekse^[2].

Kanzoinvälien kitoinpyvvändykonvencien allekirjutandu 2. talvikuudu vuvvennu 1946 Vašingtonas

23. heinykuudu vuvvennu 1982 Kanzoinväline kitoinpyvvändykomissii (angl. International Whaling Commission, IWC) iänesti kogonazes kaupallizes kitoinpyvvändykiellos algajen vuozikavves 1985—1986^[3]^[4].

Vuvvennu 1986 kitoinpyvvändymoratourien voimah tulduu oli pandu alguh Muailman kitoin da del'fiinoin päivy. Ga sendäh ku kieldo tuli voimah vaiku sinävuon 19. tuhukuudu, sen päivän kunnivokse kogo muailmas pietäh Muailman kitoin päiviä. Sidä pruazniekkua pietäh ei vaiku kaikkien meri-imettäjien suojelupäivänny, ga muailman kaikkien meri- da valdumeriolendoin suojelupäivänny^[5]^[6].

Ven'al

Muailman meri-imettäjien suojelupäiviä Ven'al pietäh vuvves 2002 algajen. Sinäpiän muas pietäh erilazii akcieloi da pidoloi, kudamien tarkoituksennu on sanella rahvahale meri-imettäjien tärgevyös ekosistiemah nähte da niilöin suojelemizen vältämättömyös. Sinäpiän tutkijat da ekoulogat pietäh tutkimuksii, ku suas tiijustua enämbi meriolendoin elokses da luadie niilöin eländyololoin suojelemizen metoudoi. Tämän ližäkse Muailman meri-imettäjien suojelupäivänny pietäh hyvyönluajindupidoloi, kudamien aigah kerätäh varua kitoinmuodohizen, del'fiinoin da t'uleniloin suojeluprogrammoin kannattamizekse.

Harmai kita kosketuksis rahvahanke, vuozi 1972

Ven'an Federacien luonnonvaroin da ekolougien ministerstvan käskyn mugah vuvvennu 2020 harmuat kitat da grenlandien kitat ruvettih kuulumah varavonalazien harvinazien lajiloin luvetteluh. Se tarvičči kiirehellizien miäröin hyväksyndiä nämmien lajiloin elvyttämizekse federuallizen Bioeriluadužuon säilyttämine da ekolougizen matkailun kehittämine -projektan (ven. «Сохранение биологического разнообразия и развитие экологического туризма») hantuzis^[7].

Ven'an poštumarku

Vuvven 2021 allus grenlandien da harmuan kitan meripyydöpopul'acieloin säilytändystratiegiet ezitettih aziendiedäjien istundos Ven'an luonnonministerstvas. Meri-imettäjien lykykkähän säilytändystratiegien todevuttamizekse pidäy pidiä alallistu da tarkua toimindan monitouringua akvatouries da rannikol, sežo tarkastua kitoin popul'acien luguu da pidiä silmäl niilöin eländyololoin muuttamistu. Moizet muutokset voijah roija antropogienizien faktoroin da ilmaston muuttumizen periä. Meri-imettäjien suojelumiärien luajindu da vagavu novvandu avvutetah kitoin popul'acien häviemizen vastustandas da nostetah Ven'an kanzoinvälisty arvuo muannu, kudai noudau luonnonsuojelun korgieloi standartoi.

Tuhukuun puolivälis Kurilan rauhoitetul alovehel joga vuottu pietäh pidoloi harvinazien meri-imettäjien lajiloin suojelemizekse. Kurilan rauhoitettu aloveh da Malije Kurili -rauhoitettu aloveh ollah eriže suojeltavii alovehii, kus eletäh eriluaduzet meri-imettäjät. Suvi-Kuriloin akvatouries on pandu merkile 28 meri-imettäjien lajii. ežo pietäh pidoloi Komandoran rauhoitetul alovehel, kus eletäh pohjaine merit'uleni da harmai t'uleni. Kronockan rauhoitetul alovehel jatketah harmualoin kitoin tarkailendua. Luonnonsuojelun pidoloin hantuzis Baltiekal pietäh pidoloi harmuan t'ulenin da toizien meri-imettäjien suojelemizekse^[7].

Negatiivizet faktorat da varavukset, kudamat vaikutetah kitoinmuodohizien popul'acien tilah

varattavat ilmastoilmivöt da ilmaston muuttumine;
segavumine pyvvyksis da laivoinke ähkähtykset;
fiizizet estiet kitoin matkois (gidrotehniellizien laittehien nostamine da käyttämine);
meriololoin lijastamine;
merirakendamine;
uglevodorodoin suandu da neftin valundan varavus;
talovuolline vienalaine häly;
kitoin da toizien meri-imettäjien pyydö lihan suamizekse;
kitoin pyydö iloitustarkoituksis^[8].

Kačo ližäkse

Huomavukset

↑ Всемирный день защиты морских млекопитающих (неопр.). fish.gov.ru. Федеральное агентство по рыболовству (19. tuhukuudu 2024).
↑ 19 февраля. Всемирный день защиты морских млекопитающих или Всемирный День кита (неопр.). Крокус сити океанариум (17. tuhukuudu 2023).
↑ Всемирный день китов (неопр.). РИА Новости (19. tuhukuudu 2023).
↑ Ирина Макеева. День защиты морских млекопитающих проводится во всем мире 19 февраля (неопр.). Парламентская газета (19. tuhukuudu 2024).
↑ 19 февраля - Всемирный день защиты морских млекопитающих (неопр.). morjevka.spb.ru. Муниципальное образование муниципальный округ Ржевка.
↑ 19 февраля - Всемирный день китов и морских млекопитающих (неопр.). Движение ЭКА (18. tuhukuudu 2016).
↑ ¹ ² 19 февраля - Всемирный день защиты морских млекопитающих (неопр.). mnr.gov.ru. Министерство природных ресурсов и экологии Российской Федерации (19. tuhukuudu 2021).
↑ Китам угрожают не только охотники (неопр.). Интернет-портал Fishnews.ru (26. kevätkuudu 0201).

Kirjalližus

Елена Леонидовна Власова, Ольга Владимировна Устьянцева. Деятельность международных организаций по охране и защите морских млекопитающих // Вестник Московского университета МВД России. — 2021. — № 2. — С. 117—121.
Устьянцева Ольга Владимировна. Нормативное регулирование использования и охраны морских млекопитающих в России // Актуальные проблемы государства и права. — 2019. — № 4. — С. 515—527.
Иванова Жанна Борисовна. Правовое регулирование промысла морских млекопитающих // Russian Journal of Education and Psychology. — 2011. — № 3.
Хун Аслан Заурканович. Особенности определения объекта и предмета преступления при квалификации незаконной добычи (вылова) водных биологических ресурсов // Вестник Краснодарского университета МВД России. — 2014. — № 1. — С. 29—32.
Копылов Станислав Михайлович. Первый опыт охраны конкретных видов дикой фауны в системе Договора об Антарктике // Вестник Российского университета дружбы народов. Серия: Юридические науки. — 2010. — С. 87—92.

Linkat

Sobimus Mustanmeren da Välimeren da sih liittyjäh Atlantin akavatourien kitoinmuodohizen suojeluh nähte

[1] Всемирный день защиты морских млекопитающих (неопр.). fish.gov.ru. Федеральное агентство по рыболовству (19. tuhukuudu 2024).

[2] 19 февраля. Всемирный день защиты морских млекопитающих или Всемирный День кита (неопр.). Крокус сити океанариум (17. tuhukuudu 2023).

[3] Всемирный день китов (неопр.). РИА Новости (19. tuhukuudu 2023).

[4] Ирина Макеева. День защиты морских млекопитающих проводится во всем мире 19 февраля (неопр.). Парламентская газета (19. tuhukuudu 2024).

[5] 19 февраля - Всемирный день защиты морских млекопитающих (неопр.). morjevka.spb.ru. Муниципальное образование муниципальный округ Ржевка.

[6] 19 февраля - Всемирный день китов и морских млекопитающих (неопр.). Движение ЭКА (18. tuhukuudu 2016).

[:0-7] ¹ ² 19 февраля - Всемирный день защиты морских млекопитающих (неопр.). mnr.gov.ru. Министерство природных ресурсов и экологии Российской Федерации (19. tuhukuudu 2021).

[8] Китам угрожают не только охотники (неопр.). Интернет-портал Fishnews.ru (26. kevätkuudu 0201).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]