Tuatan päivy

On otettu Рувики-späi
Tuatan päivy
Rembrandt "Iakov blahosloviu Iosifan poigii"
Rembrandt "Iakov blahosloviu Iosifan poigii"
Tiippu Muailman monis mualois
Virrallizesti Father's Day
Päivymiäry Ven'al ligakuun kolmandennu pyhänpiän
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Tuatan päivy (allus angl. Fathers' Day Tuattoloin päivy, jälles angl. Father's Day Tuatan päivy) on pruazniekku, kudamua pietäh monis muailman mualois tuattoloin panoksen kunnivokse lapsien kazvatandah.

Ven'al Tuatan päiviä pietäh vuvves 2021 algajen, silloi Ven'an Federacien piämies Vladimir Putin allekirjutti käskyn tuattoloin pruazniekan perustandas ligakuun kolmandennu pyhänpiän[1]. Sidä enne, vuvves 2008 vuodessah 2021, Ven'an alovehil Tuatan päiviä piettih eri aigah[2].

Piendypäivät vuozien mugah
Vuvvet Pruazniekkupäivy Vuvvet Pruazniekkupäivy
2021 17. ligakuudu 2026 18. ligakuudu
2022 16. ligakuudu 2027 17. ligakuudu
2023 15. ligakuudu 2028 18. ligakuudu
2024 20. ligakuudu 2029 21. ligakuudu
2025 19. ligakuudu 2030 20. ligakuudu

Histourii

Ollah sidä mieldy, ku Tuatan päivy sen nygyaigazes merkičykses on ottanuh allun vuvvennu 1910 Amierikan Yhtysvallois. Vuvvennu 1909 Keski-Metodistukirikön uskovaine Sonora Smart Dold, konzu kuuli propovedin Muaman päiväkse, kehoitti pidiä samua pruazniekkua tuattoloin kunnivokse. Se rodih hänele oman tuatan muston kunnivoiččemizennu, hänen tuattah Uiljam Smart oli Amierikan Yhtysvallois kanzallizen voinan veteruanannu, yksinäh kazvatti tytärdy da viizi poigua akan kuolendan jälles[3].

Enzikse Sonoranpäivän piendypäiväkse kehoitettih 5. kezäkuudu, hänen tuatan roindupäivy, ga piendy pidi siirdiä toizekse aigua. Enzikerdua sit pruazniekku piettih pyhänpiän 19. kezäkuudu vuvvennu 1910[3].

Minun tuatto nikonzu ei pidänyh Tuatan päiviä persounallizennu pruazniekannu, häi pidi sidä kaikkien tuattoloin pävänny — kunnollizien tuattoloin päivänny.

Sonora Smart Dodd, [4]

Pruazniekku terväh rodih kuulužakse kogo muas da vuvvennu 1913 Tuatan päivän piendyidein kannatti Amierikan Yhtysvaldoin piämies Vudro Vil'son, konzu oli käymäs Vašington-ozavaldivos olijah Spokan-linnah, kudamas oli mainittu kirikkö, häi iče otti ozua pruazniekan pidoloih[3].

Vuvvennu 1966 Lindon Džons allekirjutti piämiehen proklamacien, kudamas ilmoitettih ligakuun kolmattu pyhiäpäiviä Tuatan päiväkse, da vuvvennu 1972 piämies Ričard Nikson lopullizesti zakonan vuoh varmisti tämän päivän piendypäivän muan kaikil alovehil[3]. Aijan mendyy pruazniekkua ruvettih pidämäh toizis mualoisgi[5].

Pruazniekan histourii Ven'al

Ven'al pruazniekku pandih alguh Ven'an piämiehen käskys № 573 "Tuatan päiväh nähte" ligakuun 4. päivänny vuvvennu 2021[6]. Sit aijas sidä pietäh ligakuun joga kolmattu pyhiäpäiviä[7][8][9].

Rossiiskaja gazeta -lehti 14. tuhukuudu vuvvennu 2008 julgai kirjutuksen "Vladimir Putin uskaldi "miettie" Tuatan päivän perustandas Ven'al". Kirjutukseh pandih Ven'an Federacien piämiehen moine situattu: "Lapsien rodivundah otetah ozua kui tuatat, mugai muamat. Äijät ruavot perehen elättämizes, lapsien kazvattamizes kuulutah tuattoloile. Ilmoitimmo vuvven 2008 Ven'al Perehen vuvvekse da tahtommo sellittiä rahvaskunnantiijon alal olijoi ongelmii, tuattožuon da muamažuon ongelmii"[10].

Ven'an erähil alovehil Tuatan päiviä piettih enne sen hyväksyndiä federuallizel tazol da sie pruazniekas oli piätetty zakonoin avul[11][12]. Vuvvennu 2018 Valdivoduuman perehen, naizien da lapsien azieloin komitietan piälikkö Tamara Pletn'ova kehoitti luadie Ven'al Tuatan päivän, kudamua pidi pidiä ligakuun jälgämäzenny suovattan[13][14][15][16]. Ga myöhembi zakonuprojektu kumattih[17].

31. oraskuudu vuvvennu 2021 Vladimir Putinanke vastavuksen aigua Ven'an piämiehen lapsien oigevuksien vallittu kaiččii Anna Kuznecova saneli Tuattoloin nevvoston ruavos da Tuatan päivän piendäs Ven'an alovehil[18]. Heinykuul vuvvennu 2021 Anna Kuznecova ilmoitti, ku Tuatan päivy korostau miehien roulii lapsien kazvatandas. Kuznecova sanoi, ku pakičuksii Tuatan päivän perustandas vuozi vuottu rodieu vai enämbi, nygöi sidä pietäh muan 28 alovehel. Lapsien vallittu kaiččii duumaiččou, ku moizen pruazniekan perustandu avvuttau kiinittiä huomavuo tuattožus-tiemah da rodieu "garmounizen vastahotandan simvolannu perehen puolistuksen kyzymyksis"[19].

Heinykuun lopus vuvvennu 2021 Ven'an ruavon da sociualupuolistuksen ministerstvu andoi yhteiskunnallizile sellittämizile kehoituksen Tuatan päivän piendäs. Pruazniekan piendypäiväkse kehoitettih ligakuun kolmattu pyhiäpäiviä[20]. Ministerstvan lehtistöpalvelus tarkendettih, ku tämä oli Anna Kuznecovan kehoitus da sen kannatti Ven'an ruavon da sociualupuolistuksen ministerstvu. Anna Kuzbecova pani merkile se, ku Tuatan päivän perustandu kogo Ven'an tazol merkiččöy miehien roulii lapsien kazvatukses da avvuttau perindällizien pereharvoloin säilytändäs[21].

Elokuul vuvvennu 2021 Valdimir Putin kannatti kehoituksen Ven'an uvven pruazniekan — Tuatan päivän perustandas[22][23], а 4. ligakuudu vuvvennu 2021 allekirjutti tarvittavan käskyn[6].

Pruazniekan piendypäivät

Piendypäivy Mua Lähteh
19. kevätkuudu
(piädyy Pyhän Iosifan päiväh)
[24]
piädyy
Voznesen'n'ah
[24]
5. oraskuudu [25]
8. oraskuudu
  •  Korein tazavaldu (Vahnembien päivy)
[26]
Oraskuun toine pyhäpäivy [24]
Kezäkuun enzimäine pyhäpäivy [27]
Kezäkuun toine pyhäpäivy [28]
Kezäkuun kolmas pyhäpäivy
[29][30][31]

[5]

19. kezäkuudu [32]
21. kezäkuudu
[24][33]
23. kezäkuudu [34]
Heinykuun toine pyhäpäivy [35]
8. elokuudu
  •  Kitain tazavaldu
[29]
Elokuun toine pyhäpäivy [36]
Syvyskuun enzimäine pyhäpäivy
[24]
Syvyskuun toine pyhäpäivy [37]
21. ligakuudu
  •  Valgoven'a
[38]
Ligakuun enzimäine pyhäpäivy
  •  L'uksemburgu
[39]
Ligakuun kolmas pyhäpäivy [40]
Kylmykuun toine pyhäpäivy
[41][42][24]
5. talvikuudu
  •  Tailandu (Vuvvennu 1927 rodivunnuot kuningahan Pumipon Aduljadetan roindupäivy.)
[24]
26. talvikuudu
  •  Bolguarii (on samannu päivänny Pyhän Jumaldoman soboran pruazniekanke: Pyhän Iosifan Obručniekan, Pyhän Davidan tsuarin, Pyhän Iakov-apostolan pruazniekanke)
[43]

Piendyperindöt

Enzimäzen Tuatan päivän aigah Spokanas vuvvennu 1910 perehenhenget kunnivoittih tuattoloi kiinittäjen sobih rouzan kukkastu — ruskiet kiinitettih net, kenen tuatat vie ollah hengis, valgiet pandih net, kenen tuatat jo kuoltih. Presviterianskoin da metodistukirikön pastorat piettih propovediloi Tuatan päivän kunnivokse. Linnan piämies da Vašingtonan ozavaldivon piämies piästettih ilmah proklamacieloi Tuatan päiväkse[44].

Tänäpäi Tuatan päivän piendyperindöt ei olla siännöllizet da eri mualois voijah äijäl erota. Ezimerkikse, Amierikan Yhtysvallois rahvas puaksuh lahjoitetah tuattoloile lahjoi da pietäh perehpidoloi, moizii kui ilonpido luonnol libo matku luonnonhelmah. Jevroupan erähis mualois, ezimerkikse Itualies da Ispuanies, Tuatan päivänny luajitah erillizii murginoi libo ildazii omas perehes[44]. Ližäkse mualois, kudamis pruazniekku rodih kuulužakse, sil on suuri kaupalline tazo[44][45][46].

Tuatan päivy enimyölleh ei ole valdivollizennu pruazniekannu, poikkevuksennu ollah moizet muat kui Tailandu, kus sen piendypäivy piädyy vie valdivollizen stuatusanke olijan pruazniekan piendypäiväh. Ga sendäh ku pruazniekkua perindöllizesti pietäh pyhänpiän, äijät laitokset sit ei ruata silloi[47].

Vuvvennu 2021 Tuatan päiviä enzikerdua piettih Ven'an eläjät. Pruazniekakse sovitetun kyzelyn tuloksien mugah kaksi kolmattu ozua Ven'an eläjis (66 %) tiettih, ku muas rodih uuzi pruazniekku da tiettih sengi, ku sidä ruvetah pidämäh joga vuottu ligakuun kolmandennu pyhänpiän. Puolet kyzyttylöis (49 %) reknailtih lähtie gostih da viettiä pruazniekkua perehmurginan luadijen, 23 % huavattih "lahjoittua tuatale sen, min häi jo ammui on huaveilluh"[48].

Huomavukset

  1. 15. ligakuudu — День отца 2023: как россияне поздравляют пап. Известия (14. ligakuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 24. oraskuudu 2024.
  2. Владимир Емельяненко. День отца в России: История и традиции праздника. Российская газета (15. ligakuudu 2023).
  3. 1 2 3 4 Meet Sonora Smart Dodd, the woman who started the tradition of Father's Day (англ.). The Economic Times (18. kezäkuudu 2017). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  4. Meet the American who founded Father's Day, Sonora Smart Dodd, daughter of Civil War veteran and devoted dad (англ.). Fox News Channel (16. kezäkuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  5. 1 2 Goyal S. Father’s Day 2022: Know Date, History, Significance and Celebrations of this Special Day. Josh (16. ligakuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  6. 1 2 Указ Президента Российской Федерации от 04.10.2021 № 573 "О Дне отца". Официальное опубликование правовых актов (4. ligakuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  7. В России ввели новый праздник (рус.). РИА Новости (4. ligakuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 4. ligakuudu 2021
  8. В России станут отмечать День отца (рус.). РБК. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 4. ligakuudu 2021
  9. Путин подписал указ об учреждении Дня отца. Lenta. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 4. ligakuudu 2021
  10. Владимир Путин пообещал "подумать" ввести в России День отца. Российская газета (14. tuhukuudu 2008). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 23. syvyskuudu 2011
  11. Закон Курской области от 29 апреля 2015 г. № 41-ЗКО "Об установлении Дня отца в Курской области". Гарант (справочно-правовая система). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 15. syvyskuudu 2016
  12. «Отцы со всей России мечтают переехать в Липецк – здесь их ценят». Немного светлее (21. tuhukuudu 2013). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 27. tuhukuudu 2023
  13. Законопроект № 490992-7 «О Дне отца в Российской Федераци». Автоматизированная система обеспечения законодательной деятельности. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 25. kezäkuudu 2018
  14. Андреев А. Плетнёва предложила отмечать День отца в России на федеральном уровне // Парламентская газета. — 2018. — 19 kezäkuudu.
  15. В России предложили создать День отца. Интерфакс (19. kezäkuudu 2018). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 23. kezäkuudu 2018
  16. Селезнёва М. В Госдуме предложили отмечать День отца. Life.ru (19. kezäkuudu 2018). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  17. Корзинкина С. Госдума отклонила законопроект о праздновании Дня отца в России (рус.). Известия (23. ligakuudu 2018). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 4. ligakuudu 2021
  18. Встреча с Уполномоченным по правам ребёнка Анной Кузнецовой (рус.). Президент России (31. oraskuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 30. kylmykuudu 2021
  19. Зарембо Д. Кузнецова рассказала о цели установления Дня отца в России (рус.). Известия (28. heinykuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 4. ligakuudu 2021
  20. В России предложили установить День отца. ТАСС (27. heinykuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 27. heinykuudu 2021
  21. Кузнецова: всероссийский День отца будет способствовать сохранению традиционных ценностей. ТАСС. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 27. heinykuudu 2021
  22. Путин поддержал идею учреждения в России Дня отца (рус.). Life.ru (25. elokuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 28. elokuudu 2021. Arhiviiruittu 28. elokuudu 2021
  23. Владимир Путин поддержал предложение об учреждении в стране Дня отца (рус.). Единая Россия (25. elokuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 28. elokuudu 2021
  24. 1 2 3 4 5 6 7 Dunlap K. When do countries around the world celebrate Father’s Day? (англ.). News4JAX (18. oraskuudu 2020). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  25. When is Father's Day in Denmark? (англ.). Research Maniacs (9. kezäkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  26. Did you know South Koreans do not celebrate Father's Day? (англ.). Stripes Korea (16. kezäkuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  27. Fathers need love too (англ.). Zug4Youaccess-date=2023-09-22.
  28. When is Father's Day in Belgium? (англ.). Research Maniacs (9. kezäkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  29. 1 2 Jiang F. Father's Day in China (англ.). China Highlights (4. elokuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  30. Father’s Day 2024, 2025 and 2026 (англ.). Public Holidays Global. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  31. Порошенко подписал указ об установлении Дня отца. 112 Украина (18. oraskuudu 2019). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 13. oraskuudu 2021
  32. Georgia joins global Father’s Day celebrations (англ.). Agenda.ge (19. kezäkuudu 2017). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  33. Father's Day in Egypt (англ.). Webplus.info. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  34. About Father's Day in Poland (англ.). There is a Day for That!. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  35. When is Father's Day in Uruguay? (англ.). Research Maniacs (9. kezäkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  36. About Father's Day (англ.). There is a Day for That!. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  37. When is Father's Day in Latvia? (англ.). Research Maniacs (9. kezäkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  38. В Беларуси учрежден новый праздник - День отца (рус.). Пресс-служба Президента Республики Беларусь (9. kezäkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 10. kezäkuudu 2022
  39. Sadykova K. Father's Day — history and traditions (англ.). Luxtoday (9. kezäkuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  40. Россияне впервые отметят День отца. Lenta. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023. Arhiviiruittu 17. ligakuudu 2021
  41. Праздники Финляндии. infoFinland.fi (13. heinykuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  42. Fars dag (Father’s Day) (англ.). semiswede. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  43. Krasteva V. Father’s Day in Bulgaria (англ.). БНР Radio Bulgaria. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  44. 1 2 3 Combs S. Enjoy Father's Day? Meet the woman who spent 62 years campaigning for it (англ.). National Geographic (16. kezäkuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  45. Father's Day (англ.). Encyclopedia Britannica. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  46. Booth N. Global Father's Day celebrations - Celebration of Father’s Day around the world (англ.). Yorkshire Evening Post (12. kezäkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  47. Father's Day (англ.). timeanddate. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.
  48. День отца — 2021. ВЦИОМ (14. ligakuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2023.

Kirjalližus