Eino Kiuru
| Eino Kiuru | |
|---|---|
| suom. Eino Kiuru | |
| Lappeenrannas, vuozi 2010 | |
| Roindunimi | (suom. Eino Antti Simonpoika Kiuru) |
| Roindupäivy | 18. pakkaskuudu 1929 |
| Roindukohtu | |
| Kuolendupäivy | 27. pakkaskuudu 2015[1] (86 vuottu) |
| Kuolendukohtu | |
| Mua | |
| Toimindu | kiändäi, folklouran tutkii |
| Tuatto | Sem'on Andrejevič Kiuru |
| Muamo | Susanna Ivanovna Kiuru |
| Akku | Anna Ivanovna Vedenejeva |
| Palkindot da arvonimet | |
Eino Sem'onovič Kiuru (suom. Eino Antti Simonpoika Kiuru; 18. pakkaskuudu 1929, Pugarevo-kylä, Leningruadan aloveh — 26. pakkaskuudu 2015, Lappeenranta) on Nevvostoliiton da Ven'an folklouran tutkii, kiändäi, Karjalan tazavallan kul'tuurualan arvostettu ruadai (1997), Karjalan tazavallan vuvven laureattu.
Yhtes Armas Mišinanke vuvvennu 1996 kiändi ven'an kielele Kalevala-eeposan.
Eloskerdu
Eino Kiuru oli roinnuhes Pugarevo-kyläs Leningruadan alovehel 18. pakkaskuudu vuvvennu 1929[2]. Tuattah Sem'on Andrejevič Kiuru (suom. Simo Antinpoika Kiuru) da muamo Susanna Ivanovna Hämäläinen (suom. Susanna Juhanantytär Hämäläinen) oldih inkeriläzet. Heijän perehes oli kolme lastu, Eino oli keskimäine. Enzimäzenny lapsennu oli Elina-tytär. Einon velli Ivan Kiuru sežo oli tundietunnu runoilijannu da kiändäjänny.
Vuvvennu 1937 Sem'on Kiuruu repressiiruittih. Vuvvennu 1947 händy piästettih välläle, ga vuvvennu 1949 uvvessah otettih da piästettih välläle vaste vuvvennu 1953 Stalinan kuoltuu. Oli reabilitiiruittu vuvvennu 1956.
Vuvvennu 1938 Kiurun pereh muutui Berngardovka-lähikyläh, sendäh ku Pugarevo-kylän kaikkii eläjii työttih elämäh toizih kylih, ku kylä oli lähäl Rževan artilierien poligonua. Sit kyläs perehty tabaigi Suuri Ižänmualline voinu. Kevätkuun 26. päivänny vuvvennu 1941 pereh oli deportiiruittu blokuadu-Leningruadaspäi Krasnojarskan alovehen Ačinskoih piirih. Vuodessah 1946 pereh eli sie da elokuul sai luvan tulla elämäh Karjalah Sordavalah.
Vuvvennu 1946 Eino Kiuru piäzi opastumah Sordavalan rahavaroin tehnikumah, kudaman loppiettuu vuvvennu händy työttih ruadoh buhgalterikse Munjärvenlahteh piirin rahavaroin ozastoh. Vuvvennu 1950 Kiuru oli siirretty vahniman buhgalterin-rivizoran virgah Petroskoih Karjal-Suomelazen socialistizen nevvostotazavallan rahavaroin ministerstvah. Hänen jälles muutui Petroskoih perehgi.
Vuvvennu 1952 Kiuru piäzi opastumah Karjal-Suomelazen valdivollizen yliopiston suomelas-ugrilazele tiedokunnale, vuvvennu 1957 suomen kielen da kirjalližuon opastajan diploman suaduu kodvazen aigua ruadoi Neuvosto-Karjala -lehten da Patriot Rodini -toimituksis.
Pakkaskuun 17. päivänny vuvvennu 1959 Kiuru nai Anna Ivanovna Vedenejevas. Samannu vuon piäzi opastumah Ven'an tiedoakadiemien Karjalan tiedokeskuksen Kielen, literatuuran da histourien instituutan aspirantuurah. Sit aijas hänen elos oli kiini inkeriläzen folklouran tutkimizes.
Nenga vuvvennu 1947 Petroskois ven'an kielel piäzi ilmah kniigu "Inkerinmuan rahvahan pajot" (suom. «Народные песни Ингерманландии»), kudaman redaktorannu oli Kiuru, da tämän kniigan hyvyös Inkerinmua-terminy piäzi läbi nevvostolazes cenzuuras[3].
Eläkkehele lähtendässäh Eino Kiuru [Karjalan tiedokeskuksen Kielen, literatuuran da histourien instituuttu|Kielen, literatuuran da histourien instituutas]] siirdyi nuorimas tiedoruadajas da Ven'an tiedoakadiemien Karjalan tiedokeskuksen prezidiuman tiedosekretaris folklouran da etnogruafien ozaston virras toimijassah johtajassah (1981—1983).
Eino Kiuru oli erähii Karjalan Inkeriliiton alguhpanijoi. Kaiken oman ijän ruadoi suomelazen kanzallizen kul'tuuran säilyttämizekse. Vuvvennu 2002 otti ozua Elias Lönnrotan 200-vuozipäivän pidämizeh[4].
Vuvvennu 1999 kuoli hänen akkah Anna Vedenejeva. Vuvves 2004 Kiuru eli Suomes Lappeenrannas toizen akan L'udmila Andrejevna Kiurunke. Vuvvennu 2015 Eino Kiuru kuoli linnan bol'ničas voimattomuon periä 86 vuvven ijäs.
On pandu muah enzimäzen akan rinnale Petroskoin Besovec-kalmužimale Karjalas.
Gallerei
Bibliogruafii
Eino Kiuru on kahten monogruafien da enämbän migu 60 tiedokirjutuksen kirjuttajannu, yhtes Armas Mišinanke luadi Kalevala-eeposan uvven kiännöksen ven'an kielele.
Tiedokogomukset:
- «Народные песни Ингерманландии» (1974)
- «Рода нашего напевы: Избранные песни рунопевческого рода Перттуненов» (1985, в соавт.)
- «Ингерманландская эпическая поэзия» (1990)
- «Ингерманландские причитания. Inkerin itkuvirsiä» (2001, в соавт.)
- «Тема добывания жены в эпических рунах: К семантике поэтических образов» (1993)
- «Фольклорные истоки „Калевалы“» (2001, в соавт.)
Kirjutukset:
- О роли фольклорных традиций в карельской национальной литературе на первом этапе ее развития (1918—1932 гг.) // Научная конференция, посвященная итогам работ института за 1963 г. Петрозаводск, 1964. С. 29—30.
- Становление образа Сампо в творческом сознании Э. Леннрота // Фольклористика Карелии. Петрозаводск, 1986. С. 43—65.
- Ижорская руна о добывании небесных светил // Фольклористика Карелии. Петрозаводск, 1987. С. 18—37.
- Отражение архаических брачных обычаев в рунах о Лемминкяйнене // Обряды и верования народов Карелии. Петрозаводск, 1988. С. 139—157.
- Отражение архаических брачных обычаев в рунах о Лемминкяйнене // Обряды и верования народов Карелии: Сб. статей. Петрозаводск, 1988. С. 139—157.
- О взаимодействии карело-финского и русского эпосов на уровне мифологических мотивов: Препринт доклада на заседании Президиума Карельского филиала АН СССР 10 октября 1989 года. Петрозаводск, 1989. 24 с.
- Ингерманландская эпическая поэзия: антология [сост., вступ. ст., коммент. и пер. Э. С. Киуру]. Петрозаводск: Карелия, 1990. 246 с.
- «Сватовство Коенена» и русская былина «Иван Годинович» // Фольклористика Карелии. Петрозаводск, 1991. С. 74—97.
- О композиции «Калевалы» // Важнейшие результаты научных исследований Карельского научного центра Российской академии наук (1994—1999). Петрозаводск, 1999. С. 138—139.
- Руны о сватовстве // Фольклористика Карелии. Петрозаводск, 1998. С. 5—13.
- Очерк культуры российских финнов // Финны в России: история, культура, судьбы: Сб. научных статей. Петрозаводск, 1998. С. 44—62.
- Творчество Архиппы Перттунена и «Калевала» // Мастер и народная художественная традиция Русского Севера. Петрозаводск, 2000. С. 101—106.
- Виктор Евсеев: К 90-летию со дня рождения // Гуманитарные исследования в Карелии. Петрозаводск, 2000. С. 81—86.
- Архиппа Перттунен и «Калевала» // Беломорская Карелия: история и перспективы развития: материалы научно-практической конференции в пос. Калевала 18 ноября 1999 г. Петрозаводск, 2000. С. 37—39.
- Miten Elias Lönnrot teki Kalevalan // Carelia. - Petroskoi : Karjala-kustantamo. ISSN 0868-6513. 2002 : 4, s. 96-113.
- Onko Elias Lönnrot kirjoittanut Kalevalan tekstin ulkomuististaan? // Carelia. - Petroskoi : Karjala-kustantamo. ISSN 0868-6513. 2002 : 11, s. 106-110.
- Ладвозерские рунопевцы: руны, записанные от Архиппа и Мийхкали Перттуненов [пер.: Э. Киуру, А. Мишин]. Петрозаводск: Карелия; [Finland]: Juminkeko, 2008. (Juminkeko julkaisusarja; № 72) (Juminkeon kansanmusiikkihankkeiden julkaisu; № 9).
Huomavukset
Kirjalližus
- Киуру Э. С.: [Крат. биогр. сведения] // Ученые Карельского научного центра Российской академии наук: Биогр. слов./ Отв. ред. И. М. Нестеренко. — Петрозаводск, 1996. — С.91;
- Киуру Э. С.: [Крат. Биогр.] // Писатели Карелии: Биобиблиогр. слов./ Авт.сост. Ю. И. Дюжев. — Петрозаводск, 1994. — С.47—48.
- Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 2: К — П. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2009. С. 59— 464 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0125-4 (т. 2)
Linkat
- Rodivunnuot 18. pakkaskuudu
- Rodivunnuot vuvvennu 1929
- Rodivunnuot Nevvostoliitos
- Kuolluot 27. pakkaskuudu
- Kuolluot vuvvennu 2015
- Kuolluot Suomes
- Palkitut II astien kunnivomerkin medalil "Arvoruadolois Ižänmuan hyväkse"
- Persounat kirjaimikon mugah
- Karjalan kirjuttajat
- Kalevalan kiändäjät
- Karjalan tiedomiehet
- Ven'an tiedoakadiemien Karjalan tiedokeskuksen tiedomiehet
- Petroskoin valdivonyliopiston loppenuot
- Karjalan tazavallan vuvven laureatat
- Suomen kielespäi kiändäjät