Darja Karpova

Darja Karpova
Darja Karpova
Roindupäivy	19. kevätkuudu 1914
Roindupaikku	Soudjärvi, Petroskoin ujezdu, Anuksen gubernii
Kuolendupäivy	1. pakkaskuudu 2003 (88 vuottu)
Kuolendupaikku	Petroskoi, Karjalan tazavaldu
Kanzalližus	Ven'an valdukundu ; Nevvostoliitto; Ven'anmua
Ammatti	ozuttelii
	Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan rahvahan artistu
IMDb	ID 0440027

Darja Kuzminična Karpova (ven. Да́рья Кузьми́нична Ка́рпова; 19. kevätkuudu vuvvennu 1914 – 1. pakkaskuudu vuvvennu 2003) on Nevvostoliiton teatru- da kino-ozuttelii, Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan rahvahan artistu (1959), Karjalan avtonoumizen socialistizen nevvostotazavallan arvostettu artistu^[1]. Nevvostoliiton Korgeviman Nevvoston deputuattu, Ven'an teatruyhtistyksen Karjalan ozaston enzimäine piälikkö, Petroskoin kunnivokanzalaine.

Eloskerdu

Darja Karpova oli roinnuhes 19. kevätkuudu vuvvennu 1914 Anuksen gubernien Petrovskoin ujezdan (nygöine Suojärven piiri) Soudjärven kyläs karjalazien muanruadajien perehes.

Opastui seiččie vuottu školas Puadenel. Viizitostuvuodizennu piäzi opastumah artistakse Piiterin teatruteknikuman Karjalan teatrustuudiele. Hänen artistutaijon opastajannu oli Leningruadan Suuren druamuteatran piäohjuaju Konstantin Tverskoi.

Darja Kuzminična tuli Karjalan Kanzallizeh teatrah ruadoh vuvvennu 1932 da ruadoi teatras läs 60 vuottu. Sih aigah Darja Karpoval puutui ozuttua enämbän sadua roulii eri spektaklilois karjalan, suomen da ven’an kielil. Häi ozutti L’ubov’ Jarovoidu samannimizes spektaklis (1935), Ainikkii Kullervo-spektaklis (1935) da äijän tostu roulii.

Darja Karpova ezityi kinolois epizouduroulilois (Sampo- da Vuvven 1953 vilu kezä –fil’mois (ven. «Холодное лето пятьдесят третьего…»)).

Darja Karpovua vallittih Ven'an teatruyhtistyksen Karjalan ozaston enzimäzekse piälikökse. Häi oli Nevvostoliiton Korgeviman Nevvoston 3. da 4. kučundukerähmön deputuatannu, Karjal-suomelazen socialistizen nevvostotazavallan Korgeviman Nevvoston deputuatannu.

Darja Karpova kuoli 1. pakkaskuudu vuvvennu 2003 Petroskois. On pandu muah Suolusmäin kalmužimale.

Darja Karpovua mustellah

Irina Šumskaja, Kanzallizen teatran endine johtai:

– Pidäy sanuo: Darja Karpova on Kanzallizen teatran alguhpanijoi. Viizitostuvuodizennu tytönny häi lähti opastumah Piiterih artistakse, tämän jälles sit kai hänen elos oli kiini teatras. Kanzallizes teatras häi ruadoi kaiken ijän. Ylen hyvin mustan händy teatran spektaklilois. Häi maltoi olla eriluaduzennu, hänel kai roulit oldih vägii myöte. Maltoigo ozuttua tragiedillizi da liirizii, maltoigo satiirizii rouliloi. Oli ylen nerokas. Omis roulilois häi oli luonnolline, uskottavu da tovelline. Kaččomattah sih, ku häi oli tundiettu da kunnivoittu, häi nikonzu ei suurendelluhes, eigo hyväkse mennyh. Oli ylen demokratičnoi, händy puaksuh sai nähtä lavan tagua nieglomas. Yhtelläh hänen avtoritiettu ristikanzannu da artistannu ainos oli ebäilemätöi. Tänäpäi nägyy: moizii rahvahii kui Darja Karpova on vähä.

Vieno Kettunen, Kanzallizen teatran artistu:

– Myö emmo duumainnuh nigo roindupäivii, nigo vuozipäivii, aiven vai ruavoimmo. Sanozin muga: joga ruadokohtas on ristikanzua, kudamat vietäh da on tostugi, ket vaiku ajetah. Darja Karpova oli enzimäzii, niilöi – ken vedi, vedi edehpäi, sanua vastah sanomattah, väčkämättäh. Häi ainos oli kiini ruavos. Ku ei olluh laval libo harjaitelluh rouliloi, ga ruadoi yhteiskunnallistu ruaduo. Kävyi paginale johtajien luo, kävyi puolovehen kerähmölöih, niilöishäi tolkuittih teatran ruaduo da repertuarua. Ruadajes häi nikonzu ei pidänyh iččie parembannu, nikonzu ei opastannuh, häi joga toizenke oli kui partn’ouru. Häi ainos zobotti da huolehti teatrua, ainos sanoi: vaiku teatru ruadas.

Jelena Kornilova, Kanzallizen teatran artistu:

– Pidäy mustua, ku Darja Karpova paiči omua varzinastu ruaduo vie luadi suurdu yhteiskunnallistu ruaduo, otti iččeh hardieloile sen da pani sih äijän vägie. Häi nikonzu ei väheksinnyh nuorien neruo da ruaduo, andoi da avai heile dorogan. Myö hänes da kaikis sillozis Kanzallizen teatran artistois olemmo ainos opastunnuh. Meih niškoi hyö oldih oman ruavon da dielon parahat maltajat. Olemmo ylbiet, ku saimmo olla heijän kel samal laval.

Pekka Mikšijev, Kanzallizen teatran artistu:

– Myö konzu nuoret brihat opastundan jälles tulimmo teatrah ruadoh, ga meile ruadua moizien artistoinke yhtes kui Darja Karpova, Toivo Lankinen, Jelizaveta Tomberg oli suuri kunnivo. Myö emmo tulluh ruadamah, myö tulimmo opastumah – opastumah heis. Voin sanuo: suomen kieleh minä opastuin juuri teatras, nämmis maltajis ristikanzois. Mustan, kui myö ajelimmo Eestih ozuttamah Diikoi kapituanu -ozutustu. Elimmö hotelis rinnakkai Darja Karpovanke da Toivo Lankizenke (Darjan ukkoh, Kanzallizen teatran artistu). Ylen äijän pagizimmo heijänke elokses, teatruruavos, ga heis nikonzu ei olluh opastettavua värii iänes. Meih niškoi, hyö ainos ollah yhtes, heidy ei sua eroittua da hyö ainos roijah meijän syväimis.

Musto

Mustolaudu Petroskois

Syvyskuus vuvvennu 2005 Karpovan kalmale azetettih hänen mustopačas. Paččahan luadimizes avvutettih Petroskoin linnan halličus da Kanzallizen teatran artistat.

Palkindot da arvonimet

Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan rahvahan artistu (1959)
Karjalan avtonoumizen socialistizen nevvostotazavallan arvostettu artistu
Petroskoin kunnivokanzalaine (1994).

Huomavukset

↑ Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 2: К — П. — Петрозаводск: «ПетроПресс», 2009. — 464 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0125-4 (т. 2) — стр. 40

Kirjalližus

Народные избранники Карелии: Депутаты высших представительных органов власти СССР, РСФСР, РФ от Карелии и высших представительных органов власти Карелии, 1923—2006: справочник / авт.-сост. А. И. Бутвило. — Петрозаводск, 2006. — 320 с.

Linkat

[1] Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 2: К — П. — Петрозаводск: «ПетроПресс», 2009. — 464 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0125-4 (т. 2) — стр. 40

[1]