Kalakurniekku

On otettu Рувики-späi
Kalakurniekku
Рыбник.jpg
Kanzalline syömine
karjalaine, vepsäläine, ven'alaine syömine
Einehet
Piäeinehet kala, jauho, suolu, vezi
Mahtonalazet laukku, argivoi, siemenvoi, droždei
Taričendu
Syömizen luadu Piäsyömine[d]

Kalakurniekku (karj. kalakukko, lyyd. kalakuurnik, veps. kalakurnik, ven. рыбник, suom. kalakukko) on perindölline karjalaine da vepsäläine pastos. Se on tahtahas pastettu kala. Pietäh kulakurniekkua sežo perindöllizenny ven'alazennu syömizenny.

Yleistiijot

Karjalazil kalakurniekku oli vältämättömänny pruazniekku- da mustajazien syömizenny[1]. Omahizet da rinnaleläjät tuodih kalakurniekan lapsen suannuole naizele sentämän päivän jälles lapsensuandua. Pastettih karjalazet kalakurniekkua svuad'bustolahgi[2].

Karjalankieline sana kalakurniekku rodih kahtes sanas kala da kurniekku, kurniekku-sanan kui tämän pastoksen muvvon karjalazet otettih laihinah ven'alazil, ven'an kieles ven. курник on tahtahas pastettu kananliha[3].

Kalakurniekkua pietähgi perindöllizenny ven'alazennu pastoksennu, kudai enimilleh rodih kuulužakse Ven'an pohjazes da Sibiris[4]. V. V. Pohl'obkin oli sidä mieldy, ku kalakurniekku on karjalaine syömine da sanoi, ku sil on yhtehisty suomelazien da eestiläzien kalakukkoloinke[5].

Pastandu

Karjalazet pastettih kalakurniekkoi salvattuloi dai avvonazii, avvonazii pastettih Pohjas- da Keski-Karjalas. Luajittih net piduličoikse, harvah kohtikulmikkomuodozikse[1].

Kalakurniekan pastajes sevoitetah sagei tahtas vies da nižu  (ven.)- libo ruisjauhos  (ven.) libo luajitah taigintahtas. R. F. Nikol’skaja kirjuttau, ku droždeittah tahtas rodieu murei da pastajes kalas voi lähtie soukku[3].

Värtinäzel ajellah hoikku pärpäččy, sen keskele pannah puhkatut kogonazet kalat. Mavukse ližätäh argivoidu libo siemenvoidu, voijah panna laukkuagi. Kurniekku salvatah da pastetah päčis libo pastopäčis. Kačotah, ongo kalakurniekku valmis vähäzel puistaldajen sidä päčispäi otettuu. Ku kala kalakurniekas "lekkunou", eruou tahtahaspäi, sit pastos on valmis[3][6].

Päčispäi otettuu voijah pastos voidua libo muite syvväh. Vojettih enne viel libo rieppoil da katettih piälepäi käzipaikal[3].

Salvattulois kalakurniekois leikatah ylähäine kuori, syvväh sidä leivän sijah[3].

Huomavukset

  1. 1 2 Клементьев Е.И. Карелы: Историко-этнографический очерк. — Петрозаводск: Периодика, 2008. – 256 с.
  2. Народы Карелии : историко-этнографические очерки / Российская академия наук, Карельский научный центр, Институт языка, литературы и истории; редакционная коллегия: И. Ю. Винокурова (ответственный редактор) [и др.]. — Петрозаводск : Периодика, 2019. — 752 с.
  3. 1 2 3 4 5 Никольская, 1989.
  4. Н. И. Ковалёв, 1979.
  5. В. В. Похлёбкин, 1983.
  6. Л. А. Черёмухина, 2013.

Kirjalližus

  • Кольчурина, С. Н. Вкусная Карелия : путевые заметки коми-пермячки о карельской кухне / Светлана Кольчурина ; [переводчики: Н. Н. Антонова, М. А. Спицына ; фотограф С. Ю. Тиятявяйнен] ; Ассоциация этнокультурных центров и организаций по сохранению наследия "Эхо". — 2-е издание. — Петрозаводск : Кольчурина С. Н. : ЭХО, 2023. — 255 с. : ил. — Текст на русском и карельском языках. — ISBN 978-5-6043948-4-7
  • Pirkko Sallinen-Gimpl. Karjalainen keittokirja. — Helsinki: Kustannusosakeyhtiö Tammi, 2009. — 344 с.
  • Никольская Р.Ф. Рыбник // Карельская кухня. — Петрозаводск: Карелия, 1989. — С. 71—72. — 175 с.
  • Kuni jalgu kapsau, sini suu n'apsau (karjalankieline kalenduaru vuvvekse 2009). Petroskoi : Verso, 2008.

Linkat