Tiedoloin ekonoumiekku (kanzalline projektu)

Kanzalline projektu «Tiedoloin ekonoumiekku»
Tiedoloin ekonoumiekku -kanzallizele projektale omistettu halličuksen sessii (2023)
Algu	2024
Loppu	2030
Syy	Ven'an Federacien piämiehen Vladimir Putinan käsky
Kulut	700 miljardua rubl’ua
Verkosivusto	национальныепроекты.рф

Kanzalline projektu "Tiedoloin ekonoumiekku" on kanzalline projektu, kudai pandih alguh Ven'an piämiehen Vladimir Putinan käskys. Sidä enzikerdua ezitettih Lugemizet da yhtevys. Kvantumuailmu -fourumal vuvvennu 2023. Sen valvojannu on Digitualizen kehityksen ministerstvu, Talovuollizen kehityksen ministerstvu, Rahavaroin ministerstvu da ven. АНО «Цифровая экономика».

Pluanoin mugah kanzallizel projektal pidäy turvata muan iččenäžytty tegoälyn da kvantutiedotehnolougieloin alal. Sidä paiči sen tarkoituksennu on digitualizien tehnolougieloin käyttöh liittyjien sociualu- da talovusongelmien sellittämine. Kanzallizen projektan todevutandah annettih 700 miljardua rubl’ua vuodessah 2030.

Suuri kvantuharpavus

Vuvvennu 2023 Lugemizet da yhtevys. Kvantumuailmu -fouruman aigah Vladimir Putin sanoi Tiedoloin ekonoumiekku -kanzallizes projektas da andoi ruattavakse kunnivohimozen ruavon, kudai on muga sanotun "suuren tevolližusharpavuksen" verdazennu, kudaman luadi Nevvostoliitto 1930-1940-luvul: luadie murdo muan tehnolougiellizes, talovuollizes, opastuksellizes da ohjavuksellizes ruadomuvvos. Kui sellitti valdivon piämies, kanzallizen projektan stratiegii ei ole digitalizacies iččenäh, a "ihan toizen talohuon" luadimizes da sen tuloksennu on eloksentazon kazvamine muas:

Pagin ei ole vaiku olemas olijoin digitualizen talohuon, tegoälyn da korgien tehnolougien projektoin kehittämizen instrumentoin yhtistämizes, luguh ottajen «tiekartat» kvantutehnolougieloin kehittämizekse… Pidäy luadie juuri yhteläine mehanizmu edukehityksien luadimizekse da kaikkiel käyttöh ottamizekse. Toziazies se koskou kaikkii tehnolougieloi da eloksen aloigi.

Kanzallizen projektan todevutandas piämies saтoi konkriettizis ruadolois:

Vladimir Putin pidäy Tiedoloin ekonoumiekku -kanzallistu projektua eloksentazon nostamizen piäinstrumentannu (2023)

• tiedoloin keriändysistiemoin kehittämine (herkytundozien kvantusensoroin tuottamine, kudamat avvutettas objektoin pozicioniiruičendan tarkuttu — sputniekku- da muanpiälizen yhtevyksen sistiemois sego avvutetah löydiä taudiloi alguvaihielois  — tervehyönhoijos);
• tiedoloin siirrändysistiemoin kehittämine tovellizes aijas (sidä tarvitah tevolližusrobototehniekas, piluotattoman transportan sistiemois, linnan ymbäristön avtomuatizacies);
• iččenäzen infrastruktuuran luajindu tiedoloin lugemizekse da tallendamizekse (pilviplatformat da tiedoloin käzittelykeskukset, niilöi tarvitah valdivovallan elimet, laitokset, yhtevyksen operuattorat);
• tiedokonehien kehitändy da tuotando kvantu- da fotontehnolougieloin pohjal;
• tiedoloin turvalližussustiemoin kehittämine (kvantukommunikacieloin da kvantušifruičendu);
• kanzallizien standartoin da tiedoloin protokoloin kehittämine;
• tiedoloin käzittelyn da sellittelyn algoritmoin luajindu (luguh ottajen tegoälyn alan piätöksii sego ižänmuan ohjelmistot);
• koudan varastoloin luadimine (suadavis olijat palvelut Ven’an da ulgomualazien programmistoin ruadoh niškoi).

Ei vaiku mainittuloin kanzallizen projektan aloin finansiiruičendas, ga perspektiivizien tehnolougiellizien startapoin finansiiruičendas piäinvestorannu on juuri valdivo. Kui pani merkile Mobile Research Groupan tundiettu analiitiekku El’dar Murtazin digitualizen kehityksen tazon mugah Ven'a jo kuuluu viijen ielolijan muan joukkoh (vuvven 2024 tiijot) da pani merkile, ku kanzallizen projektan piälimäzii ruadoloi ei ole tehnolougieloin kilbu toizien valdivoloinke, а muga sanottu omien alovehien "digitualine tazoittumine":

Dengat, kudamat annetah avvutetah luadie suuren harpavuksen sit libo toizes muvvos. Teziissu on helpo: se on se, midä tarvitah kehittämizeh niškoi. Nygöi on digitualine eriarvožus alovehii myöte Moskovan kohtah. A ku ruvennemmo kaččomah leviembäh, Ven’ua muailman kohtah, sit myö jällele emmo jiä .

Tehnolougielline iččenäžys

Ven’an kvantukeskuksen eräs alguhpanijoi Ruslan Junusov, Vladimir Putin da Valdivollizen ydinenergien Rosatom-korporacien piälimäine johtai Aleksei Lihačov (2023)

Ižänmuan inženieroin da tiedomiehien ies olijua kuččuu da vastuolližuttu kanzallistu projektua todevuttajes metafourizes tavas tolkuičči kerran "Rosatoman" johtai Aleksei Lihačov. Korporacien piälikkö sanoi, ku on samua kvantutiedokonehen da enzimäzen nevvostolazen ydinbomban luadimizes, yhtyhäi dai tostu luajittih "tyhjäl kohtua" da se oli elintärgei muan iččenäžyön turvuamizekse:

Konzu sinuu kučutah Halličukseh da sanotah, ku kolmes-nelläs vuvves... pidäy ozuttua ruavon tulokset, kudamien muodo ei ole selgei, tehnolougiedu ei ole olemas, ga sinuu ruaduo rubieu pidämäh silmäl Halličus da Tiedoakadiemii. Sit mieleh kerras tulou Lavrentti Pavlovič Berija, kudai oli ydinalan johtajannu sen perustanduaijal da, tiettäväine, sit ei himoita huijata korgiele nostetun Nevvostoliiton da Ven’an ydintevolližuon flaguu. Se, tiettäväine, on moine tunnokas puoli.

Ižänmuan kvantutiedokonehtu luajittih erillizes laboratouries "Rosatoman" suojeltavannu. Kehittäi Ilja Semerikov omah luaduh jatkoi Aleksei Lihačovan mielii, tarkendi, kui intensiivizesti ruadau iče fiiziekku da hänen kolliegat Ilja Zalivaiko da Saša Borisenko — šaraškan omatahtozet vangit uudeh luaduh. Moine verdavus ei ole petties löytty, juuri niilöishäi konstruktorub’urolois, kus ruattih Tupolev, Korol’ov, Termen oligi luajittu ylen suuri harpavus lendo-, motor- da rakietturakendamizes. Ilja Semerikov saneli vuvvennu 2023 Tulieloin tehnolougieloin fouruman aigah, ku ionukvantuprocessorua luadijes enämbän aigua oli laboratouries, migu perehes:

Ilja Semerikov sanoi Vladimir Putinale, ku tovelleh eläy laboratouries (2023)

Sit aijas, jo läs kolmie vuottu, myö elämmö laboratouries – suovatat, pyhäpäivät, enzimässarret. Ainavo, mi pellastau meidy, on se, ku ven. ФИАН salbavuu yhtentostu aigua. Ku ei salbavunnus, myö sie olizimmo yödygi.

Enne kvantutiedokonehen prototiipan keriändiä Ilja Semerikoval pidi kerätä ainavoluaduine ruadojoukko. Häi tunnusti pagizutandas vuvvennu 2023, ku sih meni läs kymmendy vuottu. Inženieran arvosteluloin mugah vie kymmene vuottu pidäy olemas olijoin ideilöin todevuttamizekse:

Meil on ylen tärgei da hyvä mieli, ku se [kvantutiedokoneh - toim.] ruadau mittumiigi hyövyllizii dieloloi, kudamat kohti sit lähtietäh, toizin sanoin se modeliiruiččou molekuloi, a ei rua mittumuagi tiijollistu abstrakciedu. Se on tärgei meih niškoi. Tiettäväine, meijän huavehennu on luadie hyövylline kvantutiedokoneh, kudai reššis zaduaččoi teriämbi supertiedokonehtu, kudai olis hyövylline leviele rahvasjoukole.

Digitualizen talohuon riskat

Tiedoloin ekonoumiekku -kanzallizen projektan todevutandas Talovuollizen kehityksen ministerstvale da Ruavon ministerstvale käskiettih pidiä jogavuodine ruadomarkinoin sellittely, ku suas arvostua käyttöh otettuloin tegoälyn tehnolougieloin riskoi da niilöin vaikutustu ruadotilandeheh Ven'al.

Kačo ližäkse

• Kanzalline projektu "Ruadajat"

Huomavukset