Muailman koskemattoman luonnon päivy

On otettu Рувики-späi
Muailman koskemattoman luonnon päivy
Логотип Всемирный день дикой природы.jpg
Tiippu Kanzoinväline pruazniekku
Merkičys Kiinittiä huomavuo kazvi- da eläinmuailman moniluadužuoh, potakoijah rahvahii akkiloimah ymbäristyö
Alguhpanii Yhtistynnyzien Kanzukundien Piäassamblei
Päivymiäry 3. kevätkuudu
Liittyy Koskemattoman luonnon kazvi- da eläinmuailman häviemäzilleh olijoin lajiloin kanzoinvälizen kaupan konvencieh
Логотип РУВИКИ.Медиа Медиафайлы на РУВИКИ.Медиа

Muailman koskemattoman luonnon päivy (angl. World Wildlife Day) on ekolougine pruazniekku, kudamua joga vuottu pietäh 3. kevätkuudu. Sen tarkoituksennu on kiinittiä yhteiskunnan huomavuo kazvi- da eläinmuailman moniluadužuoh, levittiä tiedoloi luonnonsuojelun hyövys[1]. Pruazniekan pani alguh Yhtistynnyzien Kanzukundien Piäassamblei vuvvennu 2013. Sidä pietäh Koskemattoman luonnon kazvi- da eläinmuailman häviemäzilleh olijoin lajiloin kanzoinvälizen kaupan konvencien hyväksyndypäivänny (1973)[2].

Histourii

Koskemattoman luonnon kazvi- da eläinmuailman häviemäzilleh olijoin lajiloin kanzoinvälizen kaupan konvencii hyväksyttih 3. kevätkuudu vuvvennu 1973[3]. Se rubei ruadamah 1. heinykuudu vuvvennu 1975[4]. Se on koskemattoman luonnon suurimii suojelusobimuksii[5]. Vuvven 2025 tuhukuun tiedoloin mugah konvecien ozapuolinnu on 184 valdivuo da Jevroupan liitto[6]. Konvencien suojeltavinnu on enämbi 6,6 tuhattu elättilöin lajii da 34,3 tuhattu kazviloin lajii. Net on luveteltu konevencien liittehis da lajiteltu niilöin varavonalažuon tazon mugah[7].

Kevätkuul vuvvennu 2013 Bangkokas (Tailandu) konvencien ozapuolien 16. konferensiel hyväksyttih rezol’ucii, kudamas ilmoitettih kevätkuun 3. päivän — dokumentan vuvvennu 1973 allekirjutandan päivän — Muailman koskemattoman luonnon päiväkse. Samas rezol’ucies konvencii potakoičči Yhtistynnyzien Kanzukundien Piäassambleidu kaččomah kyzymysty Muailman koskemattoman luonnon päivän piendäs 3. kevätkuudu[8].

20. talvikuudu vuvvennu 2013 Yhtistynnyzien Kanzukundien Piäassamblein 68. sessiel piätettih pidiä Muailman koskemattoman luonnon päiviä 3. kevätkuudu. Koskemattoman luonnon kazvi- da eläinmuailman häviemäzilleh olijoin lajiloin kanzoinvälizen kaupan konvencien sekretariuattu yhtesruavos toizien tämänmoizien Yhtistynnyzien Kanzukundien virrastoloinke rodih tämän muailman pruazniekan piendän koordinuattorakse[9].

Enzikerdua pruazniekkua piettih vuvvennu 2014. Luajittih Muailman koskemattoman luonnon päivän virralline logotiippu, kudai kiännettih Yhtistynnyzien Kanzukundien kuvvele virrallizele kielele. Rubei ruadamah sežo pruazniekan virralline verkosivusto[8].

Всемирный день дикой природы.jpg

Perindöt

Yhtistynnyzien Kanzukundien Piäsekretari joga vuottu valmistau kirjastu Muailman koskemattoman luonnon päiväkse[10].

Sinäpiän kogo muailmas pietäh simpouziumoi da tiedokonferensieloi, ekolougizii akcieloi, taido-ozutteluloi luonnon aihien mugah, konsertoi da toizii pidoloi[8].

Ven’al

Perindön mugah Ven’an äijät eriže suojeltavat alovehet, muzei-zapovedniekat, ekokeskukset pietäh Muailman koskemattoman luonnon päivän nimeh erilazii temuattizii ekolougii-opastuksellizii pidoloi. Lapsih niškoi valmistetah kvestoi, muasteripajoi, kilboi[11].

Ezimerkikse, vuvvennu 2016 Moskovan zooparku pidi perehkvestua Amuran tigran jälgilöi myöte -nimel[12], vuvvennu 2021 Sočin kanzallizen puuston gost’at tiijustettih puuston kazviloin da elättilöin harvinazis lajilois, a Baškiirien rauhoitetus alovehes školaniekat lähtiettih matkah talvimeččäh, kačottih, ku suomitah lumii da opastuttih iče miäriämäh lumen struktuurua da lumikivoksien korgevuttu[13].

3. kevätkuudu vuvvennu 2024 piettih Kogo Ven’an Enzimäzien liikkehen Luonnon atlassu -akcii, sen hantuzis luajittih nuorien luonnonsuvaiččijoin Ven’an Federacien subjektoi koskemattoman luonnon suojelule omistettuloi vastavuksii, luvendoloi, prezentacieloi, paginoinpiendöi, mielenvaihtopaginoi[14].

Aihiet

Joga vuottu Muailman koskemattoman luonnon päiviä omistetah tietyle aihiele.

2015: "On aigu ruveta vagavah ottamah vastah rikoksii koskemattoman luonnon kohtah"[15].

2016: "Koskemattoman luonnon tulii aigu on meijän käzis"[16], ala-aihienke "Sonien tulii aigu — on meijän käzis"[8].

2017: "Kuundele nuorien iänii"[17][18].

2018: "Suuret kažit: pedoelätit ollah varavonalazet"[19][20].

2019: "Meriekosistiemoin säilytändy: rahvahih da planiettah niškoi"[21][22].

2020: "Eloksen suojelu Mual"[23][24].

2021: "Mečät da elinkeinot: planietan turvuamine da säilyttämine"[25][26].

2022: "Elättilöin piälajiloin elävyttämine ekosistiemoin elävyttämizeh niškoi"[27][28].

2023: "Yhtehine ruado koskemattoman luonnon suojelemizekse"[29].

2024: "Rahvahii da planiettua yhtistäjen: digitoičenduinnovaciet koskemattoman luonnon suojelus"[30].

2025: "Koskemattoman luonnon finansiiruičendu: investiciet rahvahih da planiettah"[1].

Huomavukset

  1. 1 2 Всемирный день дикой природы | Организация Объединенных Наций, United Nations. Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  2. CoP16 Doc. 24 (Rev. 1). CITES. Arhiviiruittu 8. kylmykuudu 2023
  3. Конвенция о международной торговле видами дикой фауны и флоры, находящимися под угрозой исчезновения. www.un.org. Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  4. What is CITES? cites.org. Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  5. Всемирный день дикой природы, РИА Новости (3 kevätkuudu 2024). Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  6. List of Contracting Parties. cites.org. Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  7. The CITES species. cites.org. Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  8. 1 2 3 4 Проведение Всемирного дня дикой природы. digitallibrary.un.org (27. heinykuudu 2016). Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  9. Всемирный день дикой природы | Основные сведения | Организация Объединенных Наций, United Nations. Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  10. Послание Генерального секретаря ООН Антониу Гутерриша по случаю Всемирного дня дикой природы. Организация Объединенных Наций : Управление ООН по наркотикам и преступности (3. kevätkuudu 2018). Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  11. Всемирный день дикой природы. ГБУ «Мосприрода» (2. kevätkuudu 2018). Kačondan päivymiäry: 27. tuhukuudu 2024.
  12. Квест «По следам амурского тигра» пройдет в Московском зоопарке 5 марта, РИАМО (4 kevätkuudu 2016). Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  13. Пресс-служба Минприроды России. Заповедники и национальные парки страны провели ко Всемирному дню дикой природы эколого-просветительские мероприятия. Минприроды России (3. kevätkuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 27. tuhukuudu 2024.
  14. Движение Первых. Первые (3. kevätkuudu 2024). Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  15. UNESCO World Heritage Centre. March 3rd is World Wildlife Day (англ.). whc.unesco.org (27. tuhukuudu 2015). Kačondan päivymiäry: 21. tuhukuudu 2025.
  16. Всемирный день дикой природы 2016: новое объявление социальной рекламы призывает общество серьезно подойти к вопроcам проблемы преступлений против дикой природы. Организация Объединенных Наций (25. tuhukuudu 2016). Kačondan päivymiäry: 27. tuhukuudu 2024.
  17. 3 марта — Всемирный День дикой природы. Общественное движение "Кольский экоцентр" (2. kevätkuudu 2017). Kačondan päivymiäry: 26. tuhukuudu 2024.
  18. Engaging and empowering the youth is the call of next year's UN World Wildlife Day. CITES (19. talvikuudu 2016). Arhiviiruittu 8. kylmykuudu 2023
  19. Людмила Белан-Черногор. Международный день дикой природы: в чьих руках будущее планеты? Ежедневный познавательный журнал «ШколаЖизни.ру» (3. kevätkuudu 2019). Kačondan päivymiäry: 26. tuhukuudu 2024.
  20. 100 days until UN World Wildlife Day 2018. CITES (24. kylmykuudu 2017). Arhiviiruittu 29. pakkaskuudu 2024
  21. Всемирный день дикой природы. Окский заповедник (3. kevätkuudu 2019). Kačondan päivymiäry: 26. tuhukuudu 2024.
  22. Focusing on marine species for the first time, the next World Wildlife Day is bound to make a splash. CITES (19. kylmykuudu 2018). Arhiviiruittu 13. kylmykuudu 2023
  23. Взять под крыло: о чем говорят во Всемирный день дикой природы. Известия (3. kevätkuudu 2020). Kačondan päivymiäry: 26. tuhukuudu 2024.
  24. "Sustaining all life on Earth" announced as theme of World Wildlife Day 2020. CITES (19. kylmykuudu 2019). Arhiviiruittu 12. kylmykuudu 2023
  25. Пресс-служба Минприроды России. Всемирный день дикой природы в 2021 году посвятили лесу. Министерство природы и экологии Российской Федерации (3. kevätkuudu 2021). Kačondan päivymiäry: 26. tuhukuudu 2024.
  26. "Forests and livelihoods: sustaining people and planet" announced as theme of World Wildlife Day 2021. CITES (23. kylmykuudu 2020). Arhiviiruittu 8. kylmykuudu 2023
  27. Валерия Шавельева. 3 марта — Всемирный день дикой природы. Экосфера (3. kevätkuudu 2022). Kačondan päivymiäry: 26. tuhukuudu 2024.
  28. Recovering key species for ecosystem restoration announced as theme of World Wildlife Day 2022. CITES (15. kylmykuudu 2021). Arhiviiruittu 15. pakkaskuudu 2024
  29. Во Всемирный день дикой природы в ООН призывают сохранить биоразнообразие планеты. Организация Объединенных Наций (2. kevätkuudu 2023). Kačondan päivymiäry: 26. tuhukuudu 2024.
  30. Всемирный день дикой природы 3 марта. Организация Объединенных Наций. Kačondan päivymiäry: 26. tuhukuudu 2024.