Armas Mišin

On otettu Рувики-späi
Armas Iosifovič Mišin
Армас Мишин.jpg
Roindunimi Armas Iosifovič Hiiri
Roindupäivy 15. tuhukuudu 1935(1935-02-15)
Roindupaikku Pustoška-kylä, Mginskoin piiri, Leningruadan alovehen, Ven'an federatiivine socialistine nevvostotazavaldu, Nevvostoliitto
Kuolendupäivy 9. ligakuudu 2018(2018-10-09) (83 vuottu)
Kuolendupaikku Turku, Suomi
Kanzalližus  Nevvostoliitto
 Ven'anmua
Toiminduala runoilii, kirjuttai, kiändäi, opastai
Žanru runot, runoelmat, balluadat
Tevoksien kieli suomen kieli, ven'an kieli
Enzitevos 1954
Palkindot Karjalan tazavallan Arhippa Perttuzen valdivolline palkindo (1986)
Palkindot
Орден Дружбы
Honored Worker of Culture of the Russian Federation.png

Armas Iosifovič Mišin (peittonimi Олег Мишин, Armas Hiiri) (15. tuhukuudu 1935 — 9. ligakuudu 2018) on Karjalan tazavallan kirjuttai, runoilii, kiändäi, opastai. On Ven'an Federacien kul'tuurualan arvostettu ruadai (1999), Karjalan avtonoumizen socialistizen nevvostotazavallan kul'tuurualan arvostettu ruadai (1985)[1], Kalevala-eeposan kiändäi, tiedäi da popul'arizoiččii.

Eloskerdu

Kanzua myöte on inkeriläine. Oli roinnuhes 15. tuhukuudu vuvvennu 1935 Leningruadan alovehen Mginskoin piirin Pustoška-kyläs Iosif Hiiren da Marija Pöntözen perehes. Hänen tuattah sugunimi oli muutettu ven'an kielen luaduh enzimäi ven. Мышин-akse, sit ven. Мишин-akse.

Tuatto ruadoi zavodal Piiteris, kuoli vuvvennu 1939. Vuvvennu 1941 pereh oli työtty elämäh Omskah. Suuren Ižänmuallizen voinan aigah Armas Mišin eli muamanke evakos Siberis Ust’-Zaostrovsk-kyläs Irtišal. Sit eli Omskas, sie opastui školas.

Vuvvennu 1949 muutti muamanke Karjal-Suomelazeh socialistizeh nevvostotazavaldah, sendäh ku oli kieldo eliä suuris linnois. Nellän vuvven peräs häi loppi Puudogan opastajien opiston, a vuvvennu 1959 loppi Karjalan valdivollizen pedagouguinstituutan. Opasti kirjalližuttu da ven'an kieldy Petroskoin ruadajan nuorižon školis.

Vuvvennu 1964 Armas Mišinua otettih Nevvostoliiton kirjuttajien liittoh.

Vuvvennu 1971 Mišin loppi aspirantuuran da väitti filolougientiedoloin kandiduatakse Ven'an tiedoakadiemien Karjalan tiedokeskuksen Kielen, literatuuran da histourien instituutas. Vuozinnu 1971—1985 ruadoi Karjalan tiedokeskuksen Kielen, literatuuran da histourien instituutas. Armas Mišinal piäzi ilmah mondu tiedokirjutustu suomenkielizes kirjalližuos.

Vuvvennu 1985 oli vallittu Karjalan kirjuttajien liiton halličuksen piälikökse. Vuozinnu 1990—2005 oli Karjalan tazavallan kirjuttajien liiton piälikönny. Oli Suomen kirjallisuuden seuran ulgomualazennu ozanottajannu, Kalevala-seuran ozanottajannu.

Eli Petroskois da Turkus.

Luomisruado

Mišinan enzimäzet runot oli painettu vuvvennu 1954. Runoilijal piäzi ilmah 12 runokogomustu ven'an kielel Oleg Mišin -peittonimel da kuuzi runokogomustu omal suomen kielel Armas Hiiri -peittonimel. Hänen kaksi runokogomustu ven. «Теплотрасса» (1972) da ven. «Снег на пушках» (1980) nähtih päivänvalgien Moskovas. Hänen parahat kniigat suomen kielel: ven. «Корнями в небо» (1980), ven. «Время изменяется в нас» (1992), ven. «Время, когда вырастают крылья»(2000). Suomekse enimälleh kirjutti välläs runomuvvos.

Monih Armas Mišinan runoloih on kirjutettu muuzikku, sen ollah luajittu Boris Naprejev, Aleksandr Beloborodov, Dmitrii Cvibel'. Häi on Boris Naprejevan ouperoin libretton ven. «Стрела девы Похьёлы» da ven. «Тростниковая свирель» kirjuttajannu. Vuvvennu 1986 Karjalan tazavallan kanzalline teatru pani lavale spektaklin Armas Mišinan ven. Стрела Похъетар-ozutelman mugah, kudai on kirjutettu Kalevala-eeposan mugah.

Mišinua tundietah Ven'an, Karjalan da Suomen runoilijoin da kirjuttajien tevoksien kiändäjänny. On piästetty ilmah hänen I. Saarizen, T. Summazen, J. Rugojevan, N. Lainen, V. Brendojevan da toizien runoilijoin da kirjuttajien tevoksien kiännökset.

Mišin kiändi karjalazien runonpajattajien eeppizii pajoloi. Vuvvennu 1996 piäzi ilmah Kalevala-eeposan uuzi kiännös ven'an kielele, sen kiändäjinny oldih Armas Mišin da Eino Kiuru[2]. Oli luajittu tämän kiännöksen kolme painostu. Tämän ližäkse Mišin da Kiuru luajittih Kalevala-eeposan eri versielöin kiännöksii (vuozien 1834, 1835 da 1862)[2]. Mišin pidäy "Kalevalua" ei karjal-suomelazen rahvahan eeposannu, a Elias Lönnrotan luajitunnu tevoksennu.

Armas Mišin kiändi suomen kielele monien Ven'an kirjuttajien runoloi Puškinas Visockoissah.

Yhtes Ivan Kostinanke Mišin on Karjalan tazavallan valdivollizen gimnan suomen kielele kiändäjänny[3].

Kuoli 9. ligakuudu vuvvennu 2018 Turkus.

Palkindot da arvonimet

  • Ystävyön kunnivomerki (20. talvikuudu 2005) — arvoruadolois kul'tuuran da taijon alal, monivuodizes tuloksellizes ruavos[4]
  • Ven'an Federacien kul'tuurualan arvostettu ruadai (8. pakkaskuudu 1999) — arvoruadolois kul'tuurualal ruadajes da monivuodizes tuloksellizes ruavos[5].
  • Karjalan avtonoumizen socialistizen nevvostotazavallan kul'tuurualan arvostettu ruadai (1985)
  • Karjalan socialistizen nevvostotazavallan A. Perttuzen nimine valdivolline palkindo (1986)
  • Karjalan tazavallan piämiehen Sampo-palkindo (1999)[6], 2007[7]

Pereh

Bibliogruafii

  • В дорогу: Стихи. — Петрозаводск, 1961. — 100 с.
  • Голубая улица: Стихи. — Петрозаводск, 1963. — 55 с.
  • Бессонница: Стихи. — Петрозаводск, 1966. — 55 с.
  • Солнечный день: Стихи. — Петрозаводск, 1970. — 95 с.
  • Теплотрасса: Стихи. — М., 1972. — 48 с.: порт.
  • Второе зрение: Стихи. — Петрозаводск, 1973. — 70 с.
  • Тревожность: Стихи. — Петрозаводск, 1978. — 120 с.
  • Снег на пушках: Книга стихов. — М., 1980. — 109 с.
  • Весомость слов простых: Сб. лит.-крит. ст. — Петрозаводск, 1982. — 174 с.
  • Мгновения: Стихи. — Петрозаводск, 1982. — 71 с.
  • Сопричастность: Стихи, баллады — Петрозаводск, 1985. — 166 с.
  • Творчество Эльмера Диктониуса и проблемы шведоязычной литературы Финляндии. — Петрозаводск, 1987. — 120 с.
  • Путешествие в "Калевалу". — Петрозаводск, 1988. — 167 с.: ил.
  • Свет рябиновый: Лирика. — Петрозаводск, 1990. — 237 с.
  • Inkeräläisen laulu [Песнь ингеманландца]: Runoja. Runojelma. — Petroskoi: Verso, 1995. — 127 s.: kuv. — Текст фин., рус.
  • На российском ветру: Стихи и поэмы. — Петрозаводск, 2000. — 144 с.
  • Фольклорные истоки "Калевалы" / Э. С. Киуру, А. И. Мишин. — Петрозаводск, 2001. — 246 с.
  • И то правда: Из записных книжек. — Петрозаводск, 2003. — 191 с.
  • Сквозь ливни и метели: Стихи. Поэмы. 1954—2004. — Петрозаводск, 2004. — 488 с.
  • Ikkunani katsoo maailmaan [Мои окна сморят в мир]: Runoja / Alkusanat T. Summanen — Petroskoi: Karjala, 1976. — 95 s.
  • Juuret avaruuteen [Врастать корнями в небо]: Runoja. — Petroskoi: Karjala, 1980. — 70 s.
  • Kotikyläni pääskyset [Ласточки моей деревни] — Petroskoi: Karjala, 1986. — 63 s.
  • Aika muuttuu meissä [Время изменяется в нас]: Runoja. Runoelma — Petroskoi: Karjala, 1992. — 70 s.
  • Sillä aikaa kun siivet kasvavat [Время, когда вырастают крылья]: Runoja. Runoelma — Petroskoi: Verso, 2000. — 151 s.

Huomavukset

  1. ↑ Писатели Карелии: библиографический словарь / Карельский научный центр РАН; [сост. Ю. И. Дюжев]. — Петрозаводск: Острова, 2006. — 306 с. — С. 41—44. — ISBN 5-98686-006-3
  2. ↑ Anuksen da Arhangelin gubernien etnogruafii da folklouru: nimet, lähtehet, kartat
  3. ↑ Armas Iosifovič Mišin
  4. ↑ Ven'an federacien piämiehen käsky 20. talvikuudu vuvvennu 2005 № 1490 Ven'an Federacien valdivollizen palkindon juandas"
  5. ↑ Ven'an Federacien piämiehen käsky 8. pakkaskuudu 1999 № 36 "Ven'an Federacien valdivollizen palkindon juandas"}
  6. ↑ Sampo-palkindon laureatois vuozinnu 1997—1998
  7. ↑ Karjalan tazavallan piämiehen Sampo-palkindon laureatois vuozinnu 2005—2006, 6.06.2007

Kirjalližus

  • Очерк истории советской литературы Карелии. — Петрозаводск, 1969. — О Мишине О.: с. 262—263
  • Маркова Е. И. Олег Мишин (Армас Хийри) // История литературы Карелии: в 3-х т. — Т. 3. — Петрозаводск, 2000. — С. 371—376.
  • Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. — Т. 2: К—П. — Петрозаводск: ИД "ПетроПресс", 2009. — С. 226—227. — ISBN 978-5-8430-0125-4 (т. 2)

Linkat

Lähteh - "https://olo.ruwiki.ru/w/index.php?title=Armas_Mišin&oldid=126351734"