Kirovan lagevo
| Kirovan lagevo | |
|---|---|
| Petroskoi | |
| 61°47′15″ с. ш. 34°22′55″ в. д.GЯO | |
| PIÄTIIJOT | |
| Linnu | Petroskoi |
| Piiri | Keskučču |
| Endizet nimet | vuodessah 1917 — Kirikön vuodessah 1923 — Vällyön |
| On nimitetty kunnivokse | Sergei Mironovič Kirov[d] |
| Ven'an Federacien kul'tuuruperindön objektu, объект № 1002314000 |
Kirovan lagevo (ven. Пло́щадь Ки́рова[1]) on Petroskoin lagevo linnan keskučas, rajakkai kuduanke ollah Kuibiševan uuličču, Karl Marksan prospektu, Nuorižoliittokävelykujo, Ystävyslinnoin kävelykujo, Puškinan uuličču. Se on Karjalan piälinnan piälagevo. Lagevol ollah kävelykujo da XVIII—XIX vuozisualoin arhitektuuran mustomerkilöin moni rakendustu. Lagevo on paikku suurih tapahtumih da pruazniekkoih niškoi.
Nimet
- Linnan lagevo;
- Plac-paruadan lagevo;
- Kirikön lagevo;
- Proletkul’tuuran lagevo;
- Kul’tuuran lagevo;
- Vällyön lagevo;
- Tazavallan lagevo;
- Ruavon lagevo;
- Kirovan lagevo;
- Vällyön lagevo (Suuren Ižänmuallizen voinan aigua, konzu Petroskoi oli suomelazien voiskujoukkoloin valloituksen ual (1941—1944)[2];
- Kirovan lagevo.
Histourii
Enzimäzii rakenduksii nygözen lagevon alovehel oli kaksi puuhistu kirikkyö: XVIII vuozisuan allus nostetut Pedrun da Puavilan kirikkö korgien yläozanke da Duuhan kirikkö (myöhembi Jumalan ylähnouzendan kirikkö).
Vuvvennu 1777 Slobodu sai linnan stuatusan da linnan haldivo ottihes todevuttamah enzimästy linnan kehitysprojektua. Sen mugah kirikkölöis ymbäri olijas lagevos rodih läs nellikkömuodoine, pluanasgi oli kivikirikön srojimine.
Vuvvennu 1785 Jekaterina II:n käskys linnan virguniekat annettih denguvarua kirikön lähäle nostettuloin eländykodiloin siirdämizekse uuzile sijoile, gu tyhjendiä tila linnan uvvekse piälagevokse[3].
21. sulakuudu vuvvennu 1790 pruazniekkupivos avattih kivirakendus, kudai oli nostettu Gubernien rahvahan školan da seminuarien taloikse. Myöhembi, vuvvennu 1808, opistos rodih Anuksen gubernien miehien gimnuazii (vuvves 1960 sit talois toimiu Karjalan tazavallan taidomuzei).
Vuvvennu 1791 Piiterin I astien kupču da Petroskoin linnan piälikön Jefim Bekren’ovan poigah Filipp Bekren’ov srojitutti linnan suuriman yksittäzen kivikoin. Kaksikerroksine kodi nostettih čuppuh Puškinan, endizen Staropoliceiskoin, uuličan čuraspäi da sit rodih tulien Kirikön lagevon čuppu da se miäräi Petroskoin keskučan piäuuliččoin Karl Marksan (endizien Piiterin, Mariinskoin), Pedrun da Puavilan (Kirikön, Karl Marksan) da nygözen Puškinan suunnat. Koin nostandan projektan luadi gubernien arhitektoru F’odor Kramer.
Vuvvennu 1840 Solomannin, nygözen Kuibiševan, uuličan čuppuh nostettih kupču G. M. Sivorotkinan kaksikerroksine kivikodi, kuduan jällel osti miehien gimnuazii sen haldivon taloikse.
Vuvvennu 1847 I astien kupčan Mark Pimenovan denguvaroih Kirikön lagevole Pedrun savulluo nostettih kaksikerroksine puurakendus mezaninanke, kudai oli Anuksen gubernien enzimäzii orboloinkodiloi, sie oli oma kodikirikkö da teatruzualu. Orboloinkodi avattih 21. sulakuudu vuvvennu 1847 da enziallus Korgevimas miärävös sidä sanottih Pimenovskii-nimel (Pimenovan), а vuvves 1855 lähtijen sen nimi muutettih imperuattoran Nikolai I:n muston kunnivokse Nikolajevskii- nimeh (Nikolain, Miikulan)[4].
Gubernien arhitektoran Vasilii Tuhtarovan projektan mugah nostetun miehien gimnuazien taloin viereh vuvvennu 1858 nostettih kaksikerroksine kivine täyzihoidotaloi gimnuazien opastujih niškoi, sen tilois myöhembi oli Mariinskoi naizien gimnuazii (Petroskois) (tänäpäi Kantele-ansambl'an taloi).
Vuozinnu 1859—1872 lagevol nostettih linnan suurin Duuhan kirikkö.
Lagevole pandih muah Anuksen papistoh merkittävii kuulujii: Duuhan kirikön seinillyö vuvvennu 1871 — arhimandriittu Mefoudii (Lapčinskii-Mihailov), Anuksen hengellizen seminuarien rektoru[5], vuvvennu 1882 kirikön uale pandih muah Anuksen da Petroskoin arhijepiskoppu Palladii (Pjankov)[6], vuvvennu 1905 Jumalan ylähnouzendan kirikön suviseinällyö — Anuksen da Petroskoin arhijepiskoppu Anastasii (Opockii)[7]. Kalmat ei säilytty meijän päivissäh.
30. elokuudu vuvvennu 1885 Kirikön lagevol pruazniekkupivos avattih kuvanvestäjän Ivan Nikolajevič Šrederan projektan mugah luajittu imperuattoran Aleksandru II:n mustopačas. Pačas valettih bronzas Adol’f Morandan zavodal Piiteris, korrondeh luajittih Tiudian mruamoras muzavanvihandua värii arhitektuuran akadiemiekan A. O. Tomiškon projektan mugah. Sen korgevus on 8,5 metrii. Imperuattoru on kuvattu generualan mundiiras da pal’l’ahin piälöin, Pyhän apostolan Andrei Pervozvannoin kunnivomerkin čieppi porfiiras. Oigies käis imperuattoru pidäy kiärehkirjua, kudamah on kirjutettu "19. tuhukuudu vuvvennu 1861". Korrondeheh on kaiverdettu kirjoitus — "Cuari-piästäjäle — Anuksen zemstvu. 1881"[8][3]. Vuvven 1917 vallankumovuksen jälgeh vuvvennu 1918 imperuattoran mustopačas riičittih da sulatettih.
Vuvvennu 1895 lagevol kirikön aijan sydämeh Petroskoin Blažennoin Faddein kalmupaikan piäle nostettih kaheksaseinäine kivičasounu. Časounan levo oli kupolumastu muoduo, sen sydämes oli ruuhi da ikonostuassu Hristosan Pellastajan, Jumaldoman da Blažennoin Faddein obrazoinke[3].
Vuvvennu 1895 lagevon päivännouzuopuoles nostettih linnan ammattiopiston kaksikerroksine kivitaloi da opiston ruadopajoin yksikerroksine kivihuonus (nygözen Kiži-muzein-zapovedniekan haldivon taloi da varasto)[3].
Vuvvennu 1924 tuleh mendih Pedrun da Puavilan sego Jumalan ylähnouzendan kiriköt. Vuvvennu 1936 Duuhan kirikkö räjähytettih perrettavakse. Jo sinävuon sille samazele paikale azetettih mustopačas bol’ševiekale S. M. Kirovale. Mustopaččahan luadii on yksi Nevvostoliiton johtajis kuvanvestäjis M. G. Manizer (arhitektoru L. A. Iljin]].
Nevvostovallan aigah lagevol Ligakuun vallankumovuksen da Ruadajien kanzoinvälizen soliduarižuon päivinny järjestettih jogavuodehizii pruazniekkukulguloi.
Vuvvennu 1955 arhitektoran Savva Brodskoin projektoin mugah nostettih Karjalan tazavallan muuzikkuteatran taloi, vuvvennu 1965 uvvistettih Suomen teatran taloi.
30. syvyskuudu vuvvennu 2020 Ystävyslinnoin kävelykujol avattih Voinukunnivon linnu -stellu.
Rakendukset da huonukset
- 1 — Siciualu- da kul’tuurukeskus;
- 4 — Karjalan tazavallan muuzikkuteatru;
- (Karl Marksan prospektu, 6) — Kantele (ansambl'u);
- (Karl Marksan prospektu, 8) — Karjalan tazavallan taidomuzei;
- (Karl Marksan prospektu, 19) — Karjalan tazavallan tyttiteatru da Karjalan tazavallan kanzalline teatru;
- 10А — Kižin muzein-zapovedniekan haldivon taloi da ozuttelukeskus "Kiži (muzei-zapovedniekku)" (ennepäi — Endizen ammattiopiston taloi[9];
- 10 — Kižin muzein-zapovedniekan varasto (ennepäi — Tehniellizen školan endizet ruadopajat[10].
Ajonevvot
- Trolleibusat — 1, 4, 6;
- Avtoubusat — 5, 8, 12, 13, 15, 17, 18, 19, 20, 24, 25, 26, 28, 29.
Huomavukset
- ↑ Наименования улиц на карельском языке. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2025. Arhiviiruittu 23. sulakuudu 2021
- ↑ Финская оккупация Петрозаводска, 1941—1944 (рус.). Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2025. Arhiviiruittu 8. ligakuudu 2021
- ↑ 1 2 3 4 Улицы и площади старого Петрозаводска / отв. ред. к. и. н. Жульников А. М.. — Петрозаводск: Карельский государственный краеведческий музей, 2003. — 48 с. — ISBN 5-94804-020-8.
- ↑ Н. А. Кораблев, Т. А. Мошина. Пименовы: династия предпринимателей, благотворителей, общественных деятелей. — Петрозаводск: КарНЦ РАН, 2013. — 107 с.
- ↑ Некролог на смерть архимандрита Мефодия // Олонецкие губернские ведомости. 1871. 22 сентября. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2025. Arhiviiruittu 5. kylmykuudu 2018
- ↑ Провинциальный Некрополь. Палладiй - Пасынковъ. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2025. Arhiviiruittu 1. elokuudu 2017
- ↑ Анастасий. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2025. Arhiviiruittu 21. kezäkuudu 2017
- ↑ "Дом на площади": сборник статей. — Петрозаводск, 2000.
- ↑ Здание бывшего ремесленного училища. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2025. Arhiviiruittu 5. syvyskuudu 2013
- ↑ Здание бывших мастерских Низшего технического училища. Kačondan päivymiäry: 22. syvyskuudu 2025. Arhiviiruittu 5. syvyskuudu 2013
